II OZ 784/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 532/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2025 r. nr 1259/25 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 kwietnia 2026 r. o sygn. VII SA/Wa 532/26, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 grudnia 2025 r. nr 1259/25 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie może wypowiadać się w kwestii prawidłowości zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane przez orzekające w sprawie organy. Musi natomiast uwzględnić charakter aktu, którego wstrzymania domaga się skarżący. Skoro zaś zaskarżona decyzja jest rezultatem stwierdzenia, że obiekty budowlane mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, to w ocenie Sądu, argumenty fiskalne, na które powołuje się autor skargi nie są wystarczające dla wstrzymania jej wykonania. Bezpieczeństwo użytkowania obiektów jest bowiem wartością niepomiernie wyższą niż podnoszona możliwość straty finansowej. Strona skarżąca ponadto nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Sąd wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – poprzez np. przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających sytuację finansową strony skarżącej. Stwierdzono ponadto, że w aktach administracyjnych brak jest informacji wskazujących na to, żeby skarżący podjął jakiekolwiek działania w celu chociażby zabezpieczenia balkonów, loggii i tarasów zlokalizowanych w danym budynku mieszkalnym wielorodzinnym czy też obszaru zlokalizowanego pod tymi balkonami, loggiami i tarasami. W decyzji organu I instancji zawarto m.in. nakaz umieszczenia zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie użytkowania i wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do strefy zagrożonej – czynności które nie ponoszą za sobą ryzyka utraty przez stronę skarżącą środków pieniężnych w nadmiernym stopniu. W skardze jednak nie wskazano, żeby podjęto jakiekolwiek działania mające na celu usunięcie niebezpieczeństwa związanego z nieprawidłowym wykonaniem części budynku. Przeciwnie, podniesiono, że organ nieprawidłowo zakazał użytkowania logii, balkonów oraz tarasów, co samo w sobie wskazuje, jak podał Sąd I instancji, na prawdopodobny brak wykonania nawet najmniejszych czynności zmierzających do zabezpieczenia części budynku. Natomiast jak wskazano w przedłożonej opinii technicznej "Błędy wykonawcze i wady materiałowe jakie zostały stwierdzone należy kwalifikować jako poważne zagrażające bezpieczeństwu użytkowania". W zażaleniu na powołane postanowienie Sądu skarżąca W. z siedzibą w W. zarzuciła obrazę przepisów procedury, w szczególności zaś art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez błędne przyjęcie, że odmowa wykonania decyzji nie spowoduje znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącej, gdy analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania prowadzi do wniosków odmiennych, co miało istoty wpływ na treść orzeczenia, także art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności tych wskazywanych w stanowisku skarżącej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji z 4 grudnia 2025 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: - kosztorysu napraw budynku należącego do skarżącej, - kserokopii pism kierowanych przez skarżącą do mieszkańców wraz z dokumentacją zdjęciową, - zaświadczenia z 17 lutego 2026 r., celem wykazania kosztów usunięcia nieprawidłowości wskazanych w decyzji, wykonania decyzji w zakresie bezpieczeństwa mieszkańców, przewidywanego czasu wykonania prac. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w powołanym przepisie. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy, skoro co do reguły skarga sądowoadministracyjna nie jest suspensywna. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że decyzja organu nakazująca skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny balkonów i tarasów w danym budynku, a jej celem jest m.in. zabezpieczenie części budynku, by nie zagrażał on życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W tych warunkach Sąd I instancji właściwie ocenił, że bezpieczeństwo użytkowania obiektów jest wartością niepomiernie wyższą niż podnoszona przez skarżącą możliwość straty finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w niniejszej sprawie to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 1 3 p.p.s.a. Organ nadzoru budowlanego nakazał bowiem wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających. Nie ulega wątpliwości, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie nieprawidłowości, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny winien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Wobec tego konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są, zdaniem Sądu, wartościami przewyższającymi interes skarżącej Wspólnoty. Na tym etapie postępowania Sąd nie może brać pod uwagę argumentów kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji, nie może jednak pominąć tego, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości orzeczono w związku ze stwierdzeniem, że dany budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, przyznając im pierwszeństwo przed okolicznościami wskazywanymi przez stronę, w tym także przed względami ekonomicznymi czy terminem do wykonania nakazów określonych w decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego, a także mienia są w okolicznościach niniejszej sprawy wartościami, których nie można ignorować przy rozpoznawaniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 304/26, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan techniczny budynku mogący powodować wskazane w decyzjach zagrożenia oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie leży w interesie publicznym, któremu należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków wykonania decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Wobec powyższych twierdzeń przedłożona przy zażaleniu przez skarżącą Wspólnotę dokumentacja nie mogła odnieść zamierzonego skutku, skoro aspekt finansowy towarzyszący przeprowadzeniu koniecznych prac naprawczych, jakkolwiek nie zobrazowany, bo pozbawiony odniesienia do możliwości płatniczych skarżącej, jak również związany z dopełnieniem terminu określonego przez organ nadzoru budowlanego, przewidzianego na przeprowadzenie danych prac, nie mógł wziąć góry nad interesem publicznym, rozumianym jako ochrona przede wszystkim życia i zdrowia ludzkiego. Całkowicie bezzasadnie zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono wyczerpująco argumentację, odnoszącą się do treści wniosku oraz ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych przyczyn rozstrzygnięcie Sądu I instancji wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.