II OZ 783/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Włodzimierza J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 32/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2022 r. i doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie ze skargi W. J. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2021 r. nr 1235/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 32/22, po rozpoznaniu wniosku W. J. K. (dalej powoływanego jako skarżący), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 32/22, którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2021 r., nr 1235/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd pierwszej instancji jako powód negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego wskazał nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący podniósł bowiem, że w dniu 30 sierpnia 2022 r. wypowiedział pełnomocnictwo reprezentującej go adwokat. Wyjaśnił również, że poprosił ją, aby jako ostatnią czynność w ramach udzielonego pełnomocnictwa poinformowała go o treści zapadłego w sprawie wyroku, przy czym, wedle uzasadnienia wniosku, informacja ta miała zostać przekazana projektantowi, a nie bezpośrednio skarżącemu. W związku z faktem, że nie otrzymał żadnej informacji założył, że Sąd odroczył ogłoszenie orzeczenia. W dniu 20 września 2022 r. zapytał architekta o treść zapadłego wyroku, a ten przypomniał sobie wówczas, że pełnomocnik przekazała mu informację, że skarga została oddalona, prosząc jednocześnie o kontakt, jednak on zapomniał informację tę przekazać skarżącemu. Zdaniem Sądu, dbałość o własne interesy i wzorzec starannego działania nakazują po wypowiedzeniu pełnomocnictwa podejmowanie samodzielnie zadań mających na celu uzyskanie wiedzy w przedmiocie własnych spraw w sądzie. W szczególności w ramach dbałości o własne interesy, strona winna była dołożyć wszelkich starań, aby dowiedzieć się o treści istotnego dla niej orzeczenia. Tymczasem, jak zauważył, skarżący nie tylko nie poprosił pełnomocnika aby poinformował go o wyniku postępowania sądowego, wskazując do tego osobę trzecią, ale nawet nie podjął próby uzyskania informacji o rozstrzygnięciu sądu. Z wniosku nie wynika bowiem, aby skarżący próbował telefonicznie dowiedzieć się o wyniku sprawy ani w sądzie, ani u pełnomocnik lub projektanta. Okoliczność, że "założył, że Sąd odroczył publikację orzeczenia" - w ocenie Sądu - nie zasługuje na uwzględnienie jako okoliczność usprawiedliwiająca niedochowanie terminu, bowiem dowodzi tylko niestaranności w działaniach skarżącego. Z tych powodów Sąd odmówił przywrócenia terminu do dokonania zamierzonej czynności procesowej na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.). Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniósł w nim naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwą ocenę przebiegu wydarzeń przez Sąd i uznanie, że ponosi on winę w uchybieniu terminowi. Zdaniem żalącego się Sąd nieprawidłowo ocenił przedstawione oświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Z przywołanych przepisów wynika, że jednym z warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można i należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niespodziewanej i niedającej się przezwyciężyć (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę, że okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie świadczą o tym, że uchybienie terminu było niezawinione. Skarżący upatruje bowiem brak winy w fakcie, że nie uzyskał on informacji o wyniku przeprowadzonej w dniu 6 września 2022 r. rozprawy i pozostawał w błędnym przekonaniu, że nie doszło do ogłoszenia orzeczenia. Istotnym jest, co skarżący przyznaje w rozpoznawanym zażaleniu, że po wypowiedzeniu pełnomocnictwa reprezentującej go adwokat, powierzył jej przekazanie osobie trzeciej informacji o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu. Przyjąć należy, że na własne ryzyko i odpowiedzialność powierzył prowadzenie swoich spraw innym osobom, zatem ponosi negatywne konsekwencje ich działań. W efekcie okoliczność, że osoba ta nie wywiązała się, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, z przyjętego wobec skarżącego zobowiązania, nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący posiadał wiedzę o terminie rozprawy, bowiem zawiadomienie sądu w tym zakresie zostało skutecznie doręczone reprezentującej go wówczas adwokat w dniu 1 sierpnia 2022 r. Skarżący miał zatem sposobność dowiedzenia się o jej przebiegu i wyniku, chociażby telefonicznie, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący zainicjował postępowanie sądowe, to winien był tak zorganizować swoje sprawy, aby czynności były podejmowane skutecznie. Dopuszczenie do tego, aby ta istotna informacja została mu przekazana przez osobę, która nie dawała gwarancji rzetelnego wykonania zobowiązania, świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przez skarżącego, który ponosi odpowiedzialność za błędy i zaniechania tej osoby. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmownie załatwił wniosek uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.