II OZ 778/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Po 606/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 20 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Po 606/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił D.G. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 20 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, pismami z dnia 8 września 2022 r. skarżący został zobowiązany do usunięcia, w terminie 7 dniu od dnia doręczenia wezwania, braków ww. skargi obejmujących uzupełnianie wpisu od skargi poprzez uiszczenie kwoty 300 zł, nadesłanie trzech odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz podanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 23 września 2022 r. Skarżący wykonał wezwanie w zakresie uzupełnienia wpisu od skargi w dniu 28 września 2022 r. Natomiast w dniu 4 października 2002 r. skarżący złożył pismo opatrzone datą 3 października 2022 r., w którym podał numer PESEL oraz załączył do niego trzy odpisy skargi. W treści powyższego pisma skarżący zawarł również żądanie przywrócenia, względnie wydłużenia o kolejne 7 dni, terminu do usunięcia braków skargi obejmujących podanie numeru PESEL i złożenie trzech odpisów skargi oraz wskazał, że korespondencja nadana w dniu 28 września 2022 r. a zawierająca pismo z informacją o numerze PESEL wraz z odpisami skargi, została zwrócona do nadawcy z uwagi na wskazanie błędnego numeru posesji w adresie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W piśmie z dnia 12 października 2022 r. skarżący uzupełnił argumentację wniosku o przywrócenie terminu i wyjaśnił, że w dniu 28 września 2022 r., w celu wykonania wezwania do usunięcia braków skargi w zakresie podania numeru PESEL oraz przedłożenia trzech odpisów skargi, złożył w palcówce pocztowej Poczty Polskiej przesyłkę zawierającą stosowne pismo wraz z załącznikami. Z powodu błędu w adresie Sądu (błędnie oznaczony numer posesji przy ul. Ratajczaka, zamiast nr 10-12 podano nr 41) Poczta Polska w dniu 3 października 2022 r. zwróciła do nadawcy przesyłkę wysłaną w dniu 28 września 2022 r. O popełnionej omyłce skarżący dowiedział się w dniu 3 października 2022 r., a wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wykonał dnia następnego, w dniu 4 października 2022 r. w biurze podawczym Sądu złożył trzy odpisy skargi oraz pismo z informacją o posiadanym numerze PESEL. Skarżący wskazał, że może zawinił wpisując zły adres, lecz zawinienie powstało już wcześniej przy pisaniu skargi, a tej omyłki nie dostrzegł ani organ, ani Sąd, z kolei Poczta Polska już wcześniej doręczała przesyłki, które skarżący omyłkowo błędnie adresował. Mając na uwadze powyższe wnioskodawca zaznaczył, że dopiero przepisanie błędnego adresu na kopertę przyniosło negatywne skutki i ujawniło powstały błąd. Omyłka nie wynikała ze złej woli skarżącego, a jej usunięcie po ujawnieniu było już niemożliwie. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia opisanego powyżej braku formalnego skargi Sąd stwierdził, że okoliczności kontrolowanej sprawy wskazują na brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem braku winy w uchybieniu terminowi do usunięcia braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu, błędne zaadresowanie przesyłki nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności za powstałą nieprawidłowość. Chociaż błąd w zaadresowaniu przesyłki ma charakter omyłki, to nie można zgodzić się z oceną, że jest to okoliczność wskazująca na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Tego rodzaju argumentacja nie może odnieść skutku. Sąd podkreślił, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zawierało pełne pouczenie o terminie i sposobie wykonania obowiązku. Pouczenie zawierało także informację o konsekwencjach niewykonania w zakreślonym terminie obowiązku złożenia odpisu skargi oraz podania numeru PESEL. Wezwanie skierowane do skarżącego zawierało też prawidłowe dane adresowe Sądu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ul. Ratajczaka 10-12, 61-815 Poznań. W okolicznościach rozważanego przypadku zawinił tzw. czynnik ludzki, co wyraża się brakiem należytej staranności skarżącego przy dokonywaniu czynności procesowej. Nie można zatem mówić o okoliczności obiektywnej (nie mamy tu do czynienia z siłą wyższą czy szczególnie ciężkim przypadkiem losowym). Argumentacja wnioskodawcy, że skarga z błędnym adresem Sądu, a wnoszona za pośrednictwem organu została jednak skutecznie przekazana, czy zapewnienia skarżącego o wcześniejszym doręczaniu przesyłek pocztowych błędnie adresowanych, nie stanowi w ocenie Sądu o braku winy skarżącego, lecz wskazuje na szczęśliwy zbieg okoliczności, który pozwolił uniknąć negatywnych konsekwencji braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zażaleniem D.G. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono tożsame argumenty jak te przywołane we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zaadresowania przesyłki uzupełniającej braki formalne skargi nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. W przedstawionych okolicznościach trudno przyjąć, że skarżący dołożył wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do uzupełnienia tych braków. Błąd w zaadresowaniu koperty stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Powołane przez skarżącego zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i zażaleniu okoliczności nie uzasadniają zatem braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności procesowej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód w prawidłowym i terminowym uzupełnieniu braków skargi, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak wyżej wskazano, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przedstawione w sprawie okoliczności świadczą o uchybieniach, których można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a więc nie stanowią one okoliczności wskazanych w art. 87 § 2 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkujących możliwość przywrócenia terminu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.