II OZ 766/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 701/24 o sprostowaniu z urzędu omyłki w rubrum i uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 701/24 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 4 marca 2025 r. o sygn. IV SA/Po 701/24 sprostował z urzędu omyłkę w rubrum i uzasadnieniu postanowienia z 15 października 2024 r., wydanego w sprawie o sygn. IV SA/Po 701/24 w ten sposób, że w miejsce "Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]" wpisano prawidłową nazwę organu "Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]". W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treść art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Wskazał, że jak wynika z akt sprawy, przedmiotem postępowania była decyzja z [...] września 2022 r. nr [...] wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca – B. P., reprezentowana przez adwokata. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie orzeczenia nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność. Przy czym zawsze przy ocenie celowości sprostowania każdorazowo sytuacja taka musi podlegać indywidualnej ocenie sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności danej sprawy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2022 r. o sygn. I FZ 291/21, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd I instancji postanowieniem z 4 marca 2025 r. sprostował oczywistą omyłkę dostrzeżoną w rubrum i uzasadnieniu postanowienia z 15 października 2024 r., polegającą na błędnym określeniu organu administracji, którego decyzję objęto skargą, poprzez wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], gdy zaskarżoną decyzję wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. Dostrzeżony błąd wystąpił wbrew zamierzeniu Sądu, zaś jego sprostowanie nie prowadziło do zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji należy uznać, że dostrzeżona oczywista omyłka wystąpiła wbrew zamierzeniu Sądu, zaś jej sprostowanie, podjęte z urzędu, nie prowadziło do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia. W celu stwierdzenia wspomnianej omyłki nie była konieczna pogłębiona analiza akt postępowania, a zaistniałe nieścisłości były natychmiast rozpoznawalne i wynikały z treści decyzji objętej skargą. Zarówno bowiem na pierwszej stronie decyzji, jak i w miejscu przewidzianym na złożenie pod nią podpisu, jako organ administracji wskazany jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], nie zaś, jak błędnie wskazano w wydanym 15 października 2024 r. postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. W konsekwencji stwierdzić należy, że zmiany, jakich dokonał Sąd I instancji, stanowią uzasadnione sprostowanie dostrzeżonej oczywistej omyłki pisarskiej, rozstrzygnięcie zaś w tym przedmiocie wydano bez naruszenia prawa. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy wskazać, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy te dotyczą jednak wyłącznie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem. Oznacza to, że ustawodawca w przepisach powołanej ustawy procesowej nie przewidział możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W kwestii zaś zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stosowne rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wyda właściwy w sprawie Sąd I instancji. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.