II OZ 764/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K.1, D.K.2, K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 764/24 utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2025 r. w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 915/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 764/24, utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r., nr 915/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wymienionym wyżej postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny na skutek sprzeciwu wniesionego przez R.P. utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 21 stycznia 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 4 kwietnia 2025 r. (zatytułowanym: "skarga kasacyjna") D.K.1, D.K.2, K.P. oraz R.P. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych oraz kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia podlegają odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Od prawomocnego postanowienia, utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego w zakresie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z sytuacją życiową, prowadzonymi postępowaniami oraz ponowna argumentacja w zakresie udzielenia prawa pomocy nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu, gdyż nie mają one wpływu na ocenę zasadności odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia. Zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie w sprawie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że zażalenie na to postanowienie skierowane do R.P. mógł wnieść tylko sam wnioskodawca, to jest R.P. Skoro zaś D.K.1, D.K.2 oraz K.P. nie byli wnioskodawcami w tej sprawie, to wniesione przez nich zażalenia były niedopuszczalne i również z tej przyczyny podlegały odrzuceniu. Na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2, zatem stosownie do art. 178 p.p.s.a., skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, gdy została wniesiona po upływie terminu lub stała się z innych przyczyn niedopuszczalna, jak również gdy posiada braki, których strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.