II OZ 763/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. oraz K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 763/24 o odmowie przyznania K.P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 915/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie D.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 763/24, odmówił przyznania K.P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r., nr 915/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Sąd, powołując się na treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wyjaśnił że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. W ocenie Sądu K.P. nie posiada interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez D.K. i D.K.1 odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r., a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację prawną K.P. Biorąc pod uwagę te okoliczności Sąd orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 p.p.s.a., przy czym orzekając w oparciu o powołany przepis, Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącej i jej możliwości płatniczych. Pismem z 20 lutego 2025 r. D.K. oraz K.P. wniosły zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych" oraz negującą samą możliwość wydawania orzeczeń przez referendarza sądowego, jak również kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D.K. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 11.01.2013 r., I ONP 10/12; z 30.01.2013 r., II OZ 37/13), a w szczególności gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 23.01.2014 r., I OZ 13/14). Słusznie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął Sąd I instancji, że skoro wniosek K.P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za odrzuceniem zażalenia D.K. przemawia fakt, że odmowa przyznania prawa pomocy dotyczy wyłącznie K.P. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.