II OZ 740/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1925/25 o odrzuceniu skargi K. T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 maja 2025 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 1925/25, odrzucił skargę K. T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 maja 2025 r., znak [...], w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 sierpnia 2025 r. wezwano K. T. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie 4 odpisu skargi oraz wskazanie numeru PESEL skarżącej. Na skutek niepodjęcia ww. przesyłki - w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza - została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że przedmiotowa korespondencja jako niepodjęta w terminie, została doręczona skarżącej w trybie zastępczym, o którym mowa w przepisach art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: "P.p.s.a." z dniem 16 października 2025 r. Wyznaczony przez Sąd termin upłynął zatem z dniem 23 października 2025 r. Ponadto pismem z dnia 16 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 23 września 2025 r., wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie dotyczące uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało doręczone w trybie zastępczym, o którym mowa w przepisach art. 73 P.p.s.a. z dniem 5 listopada 2025 r. (k. 14 akt sądowych). Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął 12 listopada 2025 r. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi oraz nie uzupełniła braków formalnych skargi. Z tych względów, na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd Wojewódzki orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła K. T., zarzucając naruszenie art. 67 § 1 i § 5 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie w dniach 23 października 2025 r. oraz 12 listopada 2025 r. dwukrotnie spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego przez operatora pocztowego, o którym mowa w art. 65 P.p.s.a. dwóch pism sądowych z dnia 8 sierpnia 2025 r. i 16 października 2025 r., pomimo że brak jest wiarygodnego dowodu z dokumentu z którego wynikałyby fakt dwukrotnego awizowania przez operatora pocztowego obu przesyłek pocztowych pod pierwotnie wskazanym adresem przy ul. [...]. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz sądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosiła, iż nie otrzymywała z Sądu żadnej korespondencji dotyczącej wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Do skargi znajduje zatem zastosowanie m.in. art. 47 § 1 P.p.s.a. ustanawiający dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymóg dołączenia opisów skargi dla doręczenia ich stronom oraz uczestnikom postępowania, art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., czyli obowiązek podania nr PESEL strony wnoszącej skargę oraz art. 220 § 1 P.p.s.a. wyrażającego wymóg uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśli art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Złożona w przedmiotowej sprawie skarga do Sądu pierwszej instancji zawierała braki formalne, prawidłowo zatem Sąd ten wezwał skarżącą do ich uzupełnienia poprzez złożenie odpisów skargi, podanie nr PESEL, a także uiszczenie wpisu sądowego od skargi - wszystko to w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca powyższych braków skargi nie uzupełniła, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wszystkich wezwań sądu. Dodatkowo wskazać należy, że art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do odrzucenia skargi w przypadku gdy stwierdzi nieuzupełnienie braków formalnych w terminie. Odnosząc się zaś do uzasadnienia złożonego w sprawie zażalenia wskazać należy, że twierdzenia skarżącej skupiają się na kwestii niedoręczenia jej przesyłek zawierających wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, gdy tymczasem prawidłowość i skuteczność doręczenia zastępczego w okolicznościach niniejszej sprawy nie została przez skarżącą podważona. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez skarżącą w zażaleniu kwestia postawy procesowej skarżącej mającej na celu wykazanie, że dotychczas odbierała ona każdą kierowaną do niej korespondencję, czy też wykonywała obowiązki procesowe terminowo. Podkreślenia również wymaga, że samo twierdzenie skarżącej, że awiza nie otrzymała, może być rozważane wyłącznie jako przypuszczenie. Żeby przyznać mu charakter faktu, skarżąca musiałby uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było, czego jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie uczyniła. Skarżąca zmierza bowiem do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia oraz oświadczenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania, poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Podkreślić należy, iż w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11, LEX nr 1148521). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 P.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli będzie dysponował np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej, czy reklamacji usług pocztowych. Twierdzenie skarżącej o braku awiza w skrzynce pocztowej jest zatem jednostronne, a na jego poparcie nie przedstawiła ona jakichkolwiek przekonywujących dowodów. Mając na uwadze podane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.