II OZ 730/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 113/14 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 113/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Sąd I instancji wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. w dniu 12 grudnia 2013 r. złożyła skargę na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestorowi – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie kamienicy z lokalami usługowymi w parterze wraz z budową garażu w poziomie piwnic i zadaszeniem wewnętrznego dziedzińca na poziomie pierwszej kondygnacji, zlokalizowanej na działkach ew. [...] i [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w W. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że utrzymanie przez Wojewodę M. w mocy decyzji Prezydenta [...] daje inwestorowi możliwość prowadzenia robót budowlanych, co naraża skarżącego na poważne szkody wynikające z faktu prowadzenia robót budowlanych w bezpośredniej bliskości budynku przy ul. [...] – naruszenia stabilności budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w sposób rzeczowy uzasadniony. Samo oświadczenie strony skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej poważne szkody jest w tym zakresie niewystarczające. Strona skarżąca nie wyjaśniła konkretnie, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody i jej uprawdopodobnienie uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku. Nie wystarczy bowiem samo oświadczenie strony aby wstrzymać wykonanie decyzji – oświadczenie to powinno zostać poparte stosownymi dowodami i argumentacją. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody M. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] do czasu prawomocnego rozpoznania niniejszej sprawy. Skarżąca podniosła, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji zawarte jest w skardze, gdzie wskazano, iż projekt zatwierdzony do realizacji przez Wojewodę M. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. zakłada wykonanie prac budowlanych w obrębie części wspólnych szczytowej ściany oficyny budynku [...] i jej fundamentów - zostało to wskazane w ekspertyzie wykonanej przez inż. S. S. złożonej do akt sprawy w trakcie postępowania administracyjnego, do której to ekspertyzy Wojewoda M. nie odniósł się w ogóle. Skarżąca podniosła, iż w razie wykonania robót w obrębie części wspólnych nieruchomości odwrócenie ich skutków będzie niemożliwe albo poważnie utrudnione. Ponadto, Wspólnota Mieszkaniowa [...] nie wyraziła zgody na wykonywanie robót w jakikolwiek sposób ingerujących w części wspólne obu budynków co oznacza, iż inwestor nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca podniosła, że z okoliczności podanych w skardze wynika, iż wykonanie prac budowlanych wedle zatwierdzonego przez Wojewodę M. projektu - robót wykonywanych w obrębie fundamentów budynku [...] - zagrozi stabilności budynku, nie ulega wątpliwości, iż prowadzenie takich robót wprost zatem zagraża powstaniem poważnej szkody po stronie skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Za okoliczność powszechnie znaną - niewymagająca zatem szczególnego dowodzenia należy uznać, iż podkopanie fundamentów budynku może skutkować uszkodzeniem budynku lub nawet katastrofą budowlaną, a zatem znaczną szkodą w rozumieniu przepisu art. 61 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca dodała, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. z uwagi na stwierdzone zagrożenia i nieprawidłowości przy prowadzeniu robót budowlanych wstrzymał prowadzenie robót budowlanych - postanowienie PINB w sprawie wstrzymania robót budowlanych z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], co w ocenie skarżącej potwierdza zasadność złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody M. - w obecnej chwili istnieje stan faktyczny, w którym poważna szkoda może nie tylko nastąpić lecz już nastąpiła. Odpowiedź na zażalenie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka podniosła, że skarżąca Wspólnota nie wskazała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W przypadku nieuwzględnienia argumentacji uzasadniającej oddalenie wniosku skarżącej i wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji, Spółka wniosła o uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji w wysokości 800 000 zł na podstawie art. 35a Prawa budowlanego. Spółka podniosła, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje po jej stronie powstanie poważnej szkody o charakterze majątkowym. Przerwanie prac spowoduje znaczne opóźnienie w realizacji zamierzenia inwestycyjnego i brak realizacji harmonogramu prac. Przerwanie prac spowoduje zawieszenie wykonywania umów z wykonawcami poszczególnych robót budowlanych i tym samym niewykonanie ich w terminie i w konsekwencji narazi inwestora na kary finansowe. Wstrzymanie wykonania decyzji nie będzie mogło oznaczać natychmiastowego przerwania wykonywania jakichkolwiek prac, inwestor będzie bowiem zmuszony wykończyć prace, które ze względu na stopień zaawansowania muszą zostać wykonane zgodnie z projektem. Ponadto inwestor będzie musiał wykonać dodatkowe prace, które będą miały na celu zabezpieczenie dotychczas zrealizowanych robót przed zniszczeniem i z tego tytułu będzie zmuszony ponieść dodatkowe, nieprzewidziane w budżecie inwestycji koszty. W związku z realizacją prac na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę inwestor rozpoczął sprzedaż lokali mieszkalnych wraz z prawem do miejsca postojowego w budowanym garażu podziemnym. Tym samym inwestor jest w realizacji inwestycji dodatkowo związany terminami wynikającymi z umów przedwstępnych, których niedotrzymanie może powodować po stronie inwestora obowiązek zapłaty kar umownych. Na obecnym etapie możliwą szkodę majątkową, która zostanie poniesiona przez inwestora w związku z wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji uczestnik ocenia na poziomie 800 000 zł, na którą to kwotę składają się w szczególności koszty związane z zabezpieczeniem robót budowlanych, a także straty będące wynikiem konieczności zmiany przedwstępnych umów sprzedaży lokali mieszkalnych w zakresie zmiany terminu zawarcia umów ostatecznych i tym samym z możliwą utratą części nabywców tych lokali, z uwagi na brak możliwości wskazania dokładnego terminu zakończenia procesu inwestycyjnego i tym samym przekazania lokalu nabywcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub wyrządziłoby jej znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że składająca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wspólnota była obowiązana do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. Tymczasem skarżąca ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem utrzymanie przez Wojewodę M. w mocy decyzji Prezydenta [...] daje inwestorowi możliwość prowadzenia robót budowlanych, co naraża skarżącą na poważne szkody wynikające z faktu prowadzenia robót budowlanych w bezpośredniej bliskości budynku przy ul. [...] – naruszenia stabilności budynku. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja spornej inwestycji może ją narazić na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że to inwestor ponosi główne ryzyko związane z prowadzeniem robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Na marginesie wskazać również należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej Wspólnoty, wydanie przez PINB [...] postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych nie potwierdza zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to wydane zostało w przedmiocie prowadzenia robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co automatycznie nie oznacza, że należy wstrzymać wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy bowiem odróżnić decyzję o pozwoleniu na budowę od sposobu jej realizacji. W tej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy uznać za zasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w takim postępowaniu.