II OZ 722/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 1410/25 o odrzuceniu skargi J.W. i M.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 8 września 2025 r., znak WI-I.7840.16.14.2025.EU w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. zwrócić J.W. i M.W. solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 10 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Kr 1410/25 odrzucił skargę J.W. i M.W. (dalej: Skarżący) na decyzję Wojewody Małopolskiego z 8 września 2025 r. znak WI-I.7840.16.14.2025.EU w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zwrócił Skarżącym wpis od skargi. Sąd I instancji wskazał, że wniesiona przez Skarżących skarga obarczona była brakami formalnymi i fiskalnym, w związku z czym zarządzeniami Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z 13 listopada 2025 r. oraz Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie z 17 listopada 2025 r. wezwano pełnomocnika Skarżących do ich uzupełnienia poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego legitymującego do działania w imieniu Skarżących przed sądami administracyjnym z uwzględnieniem relacji łączących pełnomocnika ze Skarżącymi, wskazanie numerów PESEL Skarżących, nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na wezwanie profesjonalny pełnomocnik przedłożył potwierdzenie uiszczenia wpisu i uzupełnił część braków formalnych poprzez wskazanie numerów PESEL Skarżących oraz przedłożenie wymaganych odpisów skargi, jednak nie wykazał skutecznego umocowania dla J.W. do reprezentowania Skarżących w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W ocenie Sądu przedłożone pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego upoważniało J. W. (syna Skarżących) do występowania przed sądami jedynie w sprawach pozostających w związku z zakresem czynności wyraźnie określonych w jego treści, obejmujących przede wszystkim zarząd i administrację majątkiem Skarżących. Poza jego zakresem jest natomiast postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro zatem J. W. nie był umocowany do reprezentowania Skarżących w niniejszej sprawie ani do udzielenia dalszego pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi Sąd uznał, iż zaszła podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2026 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: Ppsa), bowiem nie uzupełniono skutecznie ww. braku formalnego skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J.W. i M.W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 49 § 1 Ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa przez przyjęcie braku formalnego w postaci rzekomego braku umocowania i odrzucenie skargi bez uprzedniego, skutecznego wezwania do usunięcia braku (lub bez umożliwienia jego doprecyzowania), mimo że ewentualne wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa są typowym brakiem podlegającym uzupełnieniu, 2) art. 7 i art. 8 Kpa (odpowiednio, jako standard działania organów i gwarancyjny punkt odniesienia dla oceny ciągu umocowania w realiach sprawy) oraz zasady wynikające z Ppsa (w tym rzetelności i gwarancyjności procedury sądowoadministracyjnej) - przez przyjęcie skrajnie formalistycznej wykładni skutkującej pozbawieniem Skarżących kontroli sądowej, mimo że w postępowaniu administracyjnym w dwóch instancjach umocowanie nie było kwestionowane, 3) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC - przez zastosowanie nadmiernego formalizmu skutkującego praktycznym pozbawieniem Skarżących prawa do sądu (odrzucenie skargi zamiast zastosowania instrumentu naprawczego w postaci wezwania/wyjaśnienia), 4) błąd w ustaleniach i wadliwą wykładnię treści pełnomocnictwa notarialnego z 7 listopada 2006 r., polegającą na przyjęciu, że zakres "zarządu i administracji" nieruchomościami oraz wyraźne upoważnienie do podpisywania pism i wniosków, a także występowania przed sądami wszystkich instancji, nie obejmuje podejmowania czynności zmierzających do ochrony nieruchomości (w tym prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego), co pozostaje sprzeczne z literalną treścią aktu oraz jego funkcją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 Ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które przewidziane zostały w art. 46 Ppsa. Stosownie zaś do art. 46 § 3 Ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 i 2 tego przepisu, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, między innymi poprzez brak jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 Ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 Ppsa, jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie. Kluczową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ocena zakresu umocowania wynikającego z nadesłanego przez pełnomocnika pełnomocnictwa notarialnego udzielonego J. W. przez Skarżących M. J. W., a w szczególności ustalenie, czy obejmowało ono podejmowanie czynności procesowych przed sądem administracyjnym w sprawie dotyczącej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestora T. sp. z o.o. z siedzibą w G., odnoszącej się do inwestycji realizowanej na sąsiedniej nieruchomości, której oddziaływanie – według twierdzeń Skarżących – narusza ich sferę praw wynikających z prawa własności ich nieruchomości. Dopiero rozstrzygnięcie tej kwestii pozwala ocenić, czy zachodziły podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Dokonując analizy treści ww. pełnomocnictwa Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obejmowało ono reprezentację Skarżących w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wbrew wykładni dokonanej przez Sąd I instancji, jego zakres nie ogranicza się tylko do czynności zwykłego zarządu majątkiem. Przeciwnie, mocodawcy upoważnili swojego syna do zbywania w dowolnej formie prawnej nieruchomości, ruchomości i praw majątkowych, zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie, do nabywania nieruchomości na ich rzecz, zawierania umów przenoszących własność, ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych, zawierania umów cywilnoprawnych, podpisywania pism i wniosków, składania wszelkich oświadczeń oraz reprezentowania ich przed organami administracji publicznej i sądami wszystkich instancji. Nie budzi wątpliwości, że czynności o charakterze rozporządzającym przekraczają zakres zwykłego zarządu i świadczą o zamiarze powierzenia pełnomocnikowi kompleksowego wykonywania uprawnień właścicielskich w odniesieniu do całego majątku mocodawców, w tym nieruchomości wchodzących w jego skład. Ochrona zaś prawa własności stanowi integralny element wykonywania uprawnień właścicielskich. Skoro przedmiotem postępowania pozostaje kontrola legalności decyzji administracyjnej, której skutki – według twierdzeń Skarżących – oddziałują na wykonywanie prawa własności przysługującego im względem nieruchomości sąsiedniej, sprawa ta niewątpliwie pozostaje w funkcjonalnym związku z zakresem czynności powierzonych pełnomocnikowi. Ponadto użyte w pełnomocnictwie określenie dotyczące upoważnienia do występowania przed "sądami wszystkich instancji" należy interpretować jako upoważnienie do występowania przed wszystkimi sądami wymienionymi w art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, a więc również sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo posługujące się takim określeniem stanowi umocowanie do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi, o którym mowa w art. 36 pkt 1 Ppsa (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r. sygn. akt II FZ 342/15). W związku z powyższym należało uznać, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni treści pełnomocnictwa, co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, że J.W. – syn Skarżących - nie był należycie umocowany do wniesienia skargi, bowiem nie złożył on skutecznego prawnie pełnomocnictwa, a tym samym nie uzupełnił braku formalnego skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 Ppsa.