II OZ 720/15

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1171/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uregulowania stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić zażalenie

Z. S. wnioskiem z dnia 16 września 2014 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. II SA/Rz 1171/14 Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnił ją od wpisu od skargi w 1/2 części. Kolejnym wnioskiem z dnia 2 maja 2015 r. Z. S. ponownie zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest konieczne celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku i jako osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialno – bytowej winna wnioskowaną pomoc otrzymać. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r., na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, iż wykazała on niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W opisywanej sprawie nie zachodzą zatem okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r. i przyznaniem Z. S. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Pomimo bowiem jasnych i czytelnych wezwań referendarza sądowego oraz Sądu, wystosowanych zarówno przy rozpoznawaniu wniosku poprzednio złożonego przez skarżącą, jak i wniosku złożonego obecnie, wnioskodawczyni konsekwentnie odmawia wyjawienia wysokości osiąganych przez nią dochodów. Koncentrując się na licznych wydatkach nie podaje lub zbywa ogólnikowymi twierdzeniami pytania dotyczące osiąganych przez nią przychodów z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego oraz podania w jakiej formie i w jakiej wysokości otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej. W tej sytuacji Sąd nie był w stanie dokonać oceny zasadności złożonego wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości swojej sytuacji materialno – bytowej. Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. Z. S. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze należało zauważyć, że rozpoznawany przez Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy swoim przedmiotem odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez ten Sąd w toku dotychczasowego postępowania, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od połowy wpisu sądowego od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nie przywołała okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania. Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie nie zachodzą warunki do zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a., gdyż skarżąca nie powołała się na jakiekolwiek okoliczności, które miały miejsce po rozpoznaniu poprzedniego wniosku o prawo pomocy i które wskazywałby, że w świetle deklarowanych dochodów i wydatków, jej możliwości płatnicze zmieniły się na tyle, iż nie jest ona obecnie w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.