II OZ 718/14

Dnia 22 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 422/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. G. na uchwałę Rady Powiatu w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie określania zadań oraz podziału środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przypadających według algorytmu w 2012 r. na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w Powiecie B. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 422/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę kasacyjną A. G. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 18 grudnia 2013 r. o odrzuceniu wniesionej w niniejszej sprawie skargi na uchwałę Rady Powiatu w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami z dnia 30 stycznia 2014 r., doręczonymi w dniu 17 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł i do złożenia 1 egzemplarza jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub poświadczenia za zgodność z oryginałem złożonej kserokopii skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji, powołując się na treść z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że ponieważ w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uiścił wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r.) na podstawie ww. przepisu skargę kasacyjną należało odrzucić. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. G., wskazując, że złożenie oświadczenia w zakresie sytuacji finansowej byłoby fikcją, która miałaby tylko uzasadniać odmowę udzielenia prawa pomocy. W zażaleniu skarżący polemizuje także w zakresie zasadności wyodrębnienia przez Sąd I instancji z jednej skargi kilkudziesięciu skarg. Zdaniem skarżącego, przyjęcie i rozdzielenie złożonej skargi odbyło się przez Sąd I instancji z rażącym naruszeniem prawa, co musi skutkować nieważnością zaskarżonego postanowienia. Ponadto, w głównej mierze treść zażalenia stanowi polemikę w zakresie wygaśnięcia mandatu radnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Po pierwsze, kwestia "rozdzielenia skarg" była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w prawomocnym postanowieniu z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 572/13. Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie nie dopatrzył się żadnych uchybień Sądu I instancji, a ponadto przesądził, że zarządzenie z dnia 17 czerwca 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było prawidłowe. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. ocena ta jest wiążąca dla stron postępowania, jak i Sądów Administracyjnych. Oznacza to, że zarzutów nie można formułować na podstawach sprzecznych z oceną zawartą w prawomocnym orzeczeniu. Po drugie, przywołane w zażaleniu okoliczności dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego nie są związane z treścią zaskarżonego postanowienia. Skarżący powinien mieć na względzie, że zaskarżone zażaleniem postanowienie dotyczy wyłącznie kwestii wpadkowej jaką jest ocena tego czy Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną. Po trzecie, odnośnie prawa pomocy postępowanie toczyło się w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi i zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 997/13, o oddaleniu zażalenia na postanowienie z dnia 15 października 2013 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wynik tego postępowania nie ma zatem wpływu na zasadność wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Ponadto kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy co prawda dotyczył zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ale został prawomocnie załatwiony postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W tych okolicznościach sprawy, Sąd I instancji pominął, że po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 3 kwietnia 2014 r., które bezpośrednio dotyczyło kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, wymagane było wezwanie strony wnoszącej skargę kasacyjną do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 30 stycznia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. A zatem po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w przypadku nieuwzględnienia wniosku, strona winna zostać ponownie wezwana do uiszczenia wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 307/12, publ. w Lex nr 1166089). Wynika to z tego, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność; gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się negatywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II FZ 125/05, publ. w ONSAiWSA z 2006 r. nr 1, poz. 12). Termin siedmiodniowy do wniesienia opłaty biegnie w takiej sytuacji od daty doręczenia nowego wezwania do uiszczenia opłaty, a nie od doręczenia stronie wypisu postanowienia o odmowie zwolnienia jej od kosztów sądowych ani nie od daty uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2768/13; z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13 z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 516/12; z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 1003/10; z dnia 6 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 481/09). Pomimo tego Sąd I instancji bez wystosowania takiego wezwania odrzucił skargę kasacyjną, nie uwzględniając faktu, że w terminie otwartym do wniesienia zażalenia na ww. zarządzenie strona skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Takie złożenie wniosku o prawo pomocy miało wpływ na otwarcie nowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd I instancji co najmniej przedwcześnie zastosował art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucając skargę kasacyjną. W tych warunkach, w związku z uprawomocnieniem się postanowienia z dnia 3 kwietnia 2014 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wymagane będzie doręczenie stronie skarżącej kasacyjnie wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 30 stycznia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.