II OZ 676/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 403/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi C.M. na postanowienie Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 403/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił C. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż skarżąca w swoim wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim synem, utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 717 zł, a nadto posiada oszczędności w wysokości 30 000 zł, przeznaczone na rozbudowę budynków. Syn skarżącej pracuje zawodowo, a na koszty utrzymania gospodarstwa składają się opłaty za wodę, gaz i wywóz śmieci oraz obciążenia podatkowe. Oceniając złożony wniosek Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała, aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co pozwalałoby na przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd podkreślił, iż strona posiada znaczne oszczędności, a sam ten fakt wskazuje, że może ona pokryć wszelkie koszty i to bez uszczerbku dla utrzymania niezbędnego dla siebie i jej rodziny. Ponadto skarżąca nie wskazała dokładnie jakie ponosi comiesięcznie koszty, nie wykazała też, aby zgromadzone przez nią oszczędności przeznaczone były na ważne życiowo cele. W ocenie Sądu okoliczności powyższe wskazywały na brak spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie wniosła C. M., domagając się jego "unieważnienia" i przyznania jej prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła między innymi, iż zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawnym synem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika więc, że instytucja zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uprawniałyby Sąd do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Jak wynika z danych, które we wniosku zamieściła C. M., osiąga ona dochód ze świadczenia rentowego w kwocie 717 zł miesięcznie. Wprawdzie dochód skarżącej w istocie jest niewielki, jednakże kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma fakt, iż posiada ona oszczędności w kwocie 30 000 zł, która to kwota bez wątpienia pozwala jej na poniesienie kosztów niniejszego postępowania i to w pełnej wysokości. Sam fakt posiadania tak znacznej kwoty stanowi podstawę do uznania, iż w sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy nie tylko w zakresie częściowym, ale – tym bardziej – w zakresie całkowitym. Szczególnie jeśli pod uwagę wziąć fakt, iż oszczędności te nie są przeznaczone, jak zauważył to Sąd pierwszej instancji, na cel ważny życiowo. Tym samym przyjąć trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonał słusznej oceny okoliczności niniejszej sprawy, a postanowienie odmawiające C. M. przyznania prawa pomocy jest prawidłowe, Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.