II OZ 673/14

Dnia 8 lipca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 czerwca 2014 r., VII SA/Wa 28/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 czerwca 2014 r., VII SA/Wa 28/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) odmówił P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że do tegoż sądu wpłynął 21 maja 2014 r. (data stempla Biura Podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn i dwie córki. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie wielkości 62m2, nieruchomość rolną wielkości 2,4 ha oraz kamienicę w Tomaszowie Mazowieckim. Podał, że jego dochód miesięczny wynosi ok. 3600 zł brutto, żony ok. 3200 zł brutto, zaś dodatkowe informacje znajdują się w aktach sprawy. Ponadto w uzasadnieniu wnioskodawca wskazał cyt. "Nowa sytuacja finansowa z powodu choroby żony i koniecznej operacji", w piśmie przewodnim zaś, że z powodu skierowania do szpitala klinicznego na zabieg będzie musiał ponieść dodatkowe wydatki w związku z koniecznością wyjazdów do Łodzi oraz braku wynagrodzenia za pobyt w szpitalu, przez co nie będzie stać go na opłacenie spraw toczących się przed tut. sądem. Wskazując na powyższe Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego pozwala na uiszczenie kosztów na obecnym etapie postępowania, tj. wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. K. wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jego wniosku i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Twierdzi, że "na koniec miesiąca nic nie zostaje, gdyż zawsze są wydatki, które dawno powinny być dokonane". Ponadto wskazuje, że w sprawie II OZ 1034/13 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) zwolnił skarżącego w całości od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że stan majątkowy nie pozwala zaliczyć skarżącego do osób rzeczywiście ubogich, których środki do życia są ograniczone. Należy podkreślić, że zestawienie przychodów i wydatków skarżącego, dokonane na podstawie akt sprawy wskazuje, że nie można go zaliczyć do osób znajdujących się w trudnej sytuacji. W takiej sytuacji należy uznać, że WSA w Warszawie zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Odnosząc się do wywodów zawartych w zażaleniu należy wskazać, że dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie nie ma znaczenia rozstrzygnięcie wydane w innym postępowaniu, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie skarżący przedstawił do akt sprawy dowody, z których wynika, że posiada na kontach zgromadzone środki finansowe potrzebne na opłacenie na obecnym etapie postępowania kwoty 200 zł wpisu sądowego od skargi. Potwierdza to również dokonanie zbilansowania miesięcznych dochodów i wydatków w rodzinie. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.