II OZ 637/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2534/24 o odrzuceniu zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2534/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2534/24 o odrzuceniu skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2534/24, odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie tego Sądu z dnia 14 października 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej K. P. od postanowienia z dnia 10 lipca 2025 r., o odrzuceniu skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji odpis postanowienia z dnia 14 października 2025 r., doręczono skarżącej K. P. w dniu 4 listopada 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 109). Skarżąca w dniu 13 listopada 2025 r. (data wpływu do Sądu) wniosła zażalenie na powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie zostało podpisane osobiście przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji wskazał, że pomimo iż skarżąca pismem z dnia 23 października 2025 r. została pouczona o konieczności sporządzenia zażalenia od postanowienia z dnia 14 października 2025 r. przez adwokata lub radcę prawnego, to pismem z dnia 13 listopada 2025 r. (data wpływu do Sądu), wbrew temu pouczeniu - wniosła samodzielnie sporządzone zażalenie. Skarżąca nie pozostaje przy tym jednym z podmiotów wymienionych w art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: "P.p.s.a.", co powoduje, że wniesiony przez nią środek odwoławczy obarczony jest brakiem formalnym. Natomiast naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a, i skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. P. i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wyjaśnić, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem, którego sposób sporządzania określają przepisy prawa. Dlatego co do zasady sporządzenie skargi kasacyjnej jest obarczone tzw. "przymusem adwokacko-radcowskim". Zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. Wskazać należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2024 r., sygn. III FZ 357/24, LEX nr 3753150). Skoro zatem zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 14 października 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało złożone bez zachowania wspomnianego przymusu, to jako niedopuszczalne z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., podlega odrzuceniu, o czy prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez R. P. wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia – w tym przypadku wyłącznie K. P. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażalenia dotyczyło wyłącznie K. P. R. P. nie mógł zatem wnieść skutecznie zażalenia na ww. postanowienie odrzucające skargę kasacyjną innego podmiotu, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia zażalenia wniesionego przez R. P. jako niedopuszczalnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 orzeczono natomiast na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.