II OZ 6/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 271/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 listopada 2021 r. nr WINB-WOA.7722.243.2021.PG w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 12 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 271/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę E. K. (dalej "skarżący") na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB") z dnia 25 listopada 2021 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2022 r. pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wobec niezłożenia tego wniosku w ustawowym terminie na wymaganym urzędowym formularzu PPF. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia z dnia 30 czerwca 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 zł. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony skarżącemu w dniu 20 lipca 2022 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 27 lipca 2022 r. wpis od skargi nie został uiszczony. Wobec powyższego Sąd, powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej p.p.s.a.), odrzucił wniesioną skargę. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia 7 października 2022 r. skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia i podnosząc, że Sąd błędnie odrzucił jego skargę z powodu nieuiszczenia wpisu, w sytuacji gdy w skardze zawarty został wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem skarżącego złożenie takiego wniosku zwalniało go od uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że strona może uniknąć obowiązku uiszczenia stosownej opłaty na gruncie postępowania o przyznanie jej prawa pomocy lub domagać się zwrotu poniesionych kosztów po zakończeniu postępowania jeżeli jej skarga/sprzeciw zostaną uwzględnione. Strona w niniejszym postępowaniu domagała się prawa pomocy jednak jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek taki należy złożyć na urzędowym formularzu PPF i jest on wolny od opłat sądowych. W niniejszej sprawie na skutek postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2022 r., pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wobec niezłożenia tego wniosku w ustawowym terminie na wymaganym urzędowym formularzu PPF. Oznacza to, że skarżący nie został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu i Sąd I instancji winien wezwać stronę do jego uiszczenia pod rygorem odrzucenia skargi – co uczynił wezwaniem z dnia 30 czerwca 2022 r. Brak uiszczenia wpisu we wskazanym w wezwaniu terminie musiał zatem skutkować odrzuceniem skargi. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.