II OZ 568/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 527/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2025 r., nr WOP.7721.232.2021.MK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 527/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 maja 2025 r., nr WOP.7721.232.2021.MK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. We wskazanej wyżej skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w razie uwzględnienia skargi powstaje kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów procedury oraz prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, których dopuściły się orzekające w sprawie organy, w pełni uzasadniają wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nadto, wykonanie decyzji doprowadzi po stronie skarżącego do wyrządzenia znacznej szkody z uwagi na koszty rozbiórki, w tym koszt wynajęcia odpowiedniej firmy, sprzętu do rozbiórki itp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji nakazującej mu rozbiórkę budynku o konstrukcji stalowej, trwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach 3 m x 5 m, posadowionego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym O., gmina W. W ocenie Sądu skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanej rozbiórki. Skarżący nie wykazał ani nie udokumentował konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Lakoniczne uzasadnienie wniosku, niepoparte informacjami o rozmiarze grożącej skarżącemu szkody i sytuacji majątkowej skarżącego, nie może prowadzić do uwzględnienia tego wniosku. Sąd zaznaczył przy tym, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada się trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, w odniesieniu do niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonywana jest oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie zostało zaskarżone w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienia przez Sąd faktu, iż brak wstrzymania zaskarżonego aktu może spowodować nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, ale także może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2025 r. o sygn. akt II SA/Gd 527/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 maja 2025 r. o nr WOP.7721.232.2021.MK o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego, posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obr. ewidencyjny [...] gmina W. przez wstrzymanie jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W skardze zawierającej wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie wykazano, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego. Wniosek skarżącego, oprócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zawiera ogólną argumentację wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów rozbiórki i nakładu pracy oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci usunięcia aktualnie istniejącego obiektu budowlanego. Podobną argumentację żalący prezentuje w uzasadnieniu zażalenia, jednak koncentruje się ona na przytoczeniu orzecznictwa oraz opiera się na twierdzeniu, że "[k]oszt rozbiórki, tylko na samym wstępie wiąże się z dostarczeniem na teren działki ciężkiego sprzętu, wynajęcia specjalnej ekipy budowlanej co już doprowadzi do znacznych kosztów i powstania znacznej szkody jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Sam transport obiektu wynosić będzie ponad 10.000 zł. Wynajęcie ciężkiego sprzętu od 6 tyś zł – koszt jednego dnia. Wynajęcie ekipy i rozbiórka obiektu to bliżej nieokreślony koszt tj. między 30.000 zł a 40.000 zł.", nie przedstawiając żadnych odpowiednich informacji obrazujących rzeczywistą i aktualną sytuację finansową skarżącego. Nadto strona nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami. Sądowi nie jest zaś znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącego. Poza tym Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Natomiast, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Rację trzeba przyznać Sądowi Wojewódzkiemu, że co do zasady wykonanie decyzji rozbiórkowych prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, jednakże obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Mając powyższe na względzie, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżący w swoim wniosku nie wykazał zaistnienia okoliczności określonych w wyżej powołanej regulacji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.