II OZ 555/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego L.I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1612/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 26 kwietnia 2024 r., znak: DL.WIPO.412.1178.2021/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie.

K.G. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego L.I., wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 26 kwietnia 2024 r. znak: DL.WIPO.412.1178.2021/MMa w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres jednego roku. Zgodnie z zarządzeniem z 8 lipca 2024 r., przedstawicielka ustawowa skarżącego – L.I. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie własnego numeru PESEL bądź złożenie oświadczenia, że przedstawicielowi ustawowemu skarżącego nie został nadany numer PESEL. Wezwanie zawierało pouczenie, że uzupełnienia braku należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie L.I. nie uzupełniła braku formalnego skargi. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1612/24 skargę odrzucił. Sąd wyjaśnił, że w skardze podano wyłącznie numer PESEL skarżącego, czyli małoletniego K.G., nie podano natomiast numeru PESEL przedstawicielki ustawowej skarżącego, tj. L.I.. Pomimo wezwania i zawartego w nim pouczenia ww. nie uzupełniła braku formalnego skargi. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu wyjaśniono, że numer PESEL przedstawicielki ustawowej skarżącego wskazany został w sprawie ze skargi L.I. (sygn. IV SA/Wa 1558/24). Wobec powyższego sąd dysponował żądanym numerem PESEL, a odrzucenie skargi było nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że do zadań Sądu pierwszej instancji, po wpłynięciu środka odwoławczego, należy zbadanie z urzędu dopuszczalności tego środka i ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jego odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., polegającego na podaniu w pierwszym piśmie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Przedstawicielka ustawowa skarżącego została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braku ww. formalnego na podstawie zarządzenia z 8 lipca 2024 r. Wezwanie zawierające prawidłowe pouczenie o rygorze niezastosowania się do wskazania numeru PESEL doręczono 22 lipca 2024 r. Poza sporem jest, co przyznano w zażaleniu, że w niniejszej sprawie nie wskazano numeru PESEL L.I. Wskazano natomiast numer PESEL skarżącego, podany już wcześniej w skardze. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższej oceny zaskarżonego postanowienia – jako zgodnego z prawem – nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu, a dotycząca znajdowania się numeru PESEL L.I. w aktach sądowych innej sprawy. W odniesieniu do powyższego Sąd wyjaśnia, że brak wskazania numeru PESEL przedstawiciela ustawowego skarżącego stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer ten znajduje się w aktach sądowych prowadzonych w innych sprawach z udziałem przedstawiciela ustawowego, a którymi dysponuje Sąd. Brak jest podstaw prawnych, by to sąd, w zastępstwie strony, uzupełniał brak formalny skargi. Skoro niedopuszczane jest poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych danej sprawy (uchwała NSA z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, ONSAiWSA 2023, nr 6, poz. 82), to tym bardziej sąd nie ma obowiązku analizowania pod tym kątem akt sądowych innych postępowań, w których dana osoba jest stroną skarżącą. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem obowiązek wskazania numeru PESEL musi być spełniony również w przypadkach, gdy skarżąca (w niniejszej sprawie przedstawiciel ustawowy) wskazała swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I OZ 596/23 oraz postanowienie NSA z 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OZ 37/23; tamże). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że brak formalny skargi wystąpił i powinien stosownie do wezwania zostać uzupełniony w terminie. Przedstawicielka ustawowa małoletniego nie zastosowała się do doręczonego jej skutecznie wezwania, czego konsekwencją było prawidłowe odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.