II OZ 549/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. i B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 401/23 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skarg W. S. oraz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 26 stycznia 2023 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 401/23, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skarg W. S. oraz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej jako skarżący) na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 26 stycznia 2023 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Sąd mając na uwadze treść art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesił powyższe postępowanie sądowoadministracyjne bowiem czynność będąca przedmiotem skarg w niniejszym postępowaniu była również przedmiotem zaskarżenia i procedowania przez WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 388/21 (powinno być 388/23), który w dniu 21 czerwca 2021 r. wydał wyrok oddalający skargę, a tym samym uznający kwestionowaną czynność organu za ważną i skuteczną. Sąd stwierdził, że powyższy wyrok jest nieprawomocny. Sąd uznał, że wobec tego, iż czynność organu będąca przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie jest tożsama z czynnością, która była przedmiotem procedowania i rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 388/23 zachodziła podstawa do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 388/23. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jego uchylenia w całości. Skarżący zarzucają naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne zawieszenie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego pomimo braku istnienia zagadnienia prejudycjalnego, które uzasadniałoby podjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania. Pełnomocnik skarżących przytaczając treść art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stwierdza, że warunkiem zawieszenia postępowania na podstawie tego przepisu jest to, aby postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe przed TK lub TSUE było w toku, a więc było wszczęte i nie zostało zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Kwestia prejudycjalna zakłada istnienie ścisłego związku miedzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Rozstrzygnięcie zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przepis ten ma zastosowanie gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione celowością, sprawiedliwością jak i ekonomiką procesową. Sąd powinien ocenić wszystkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem pełnomocnika skarżących, Sąd w niniejszej sprawie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć sprawę i nie musi oczekiwać na prawomocne orzeczenie w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Kr 388/23. Pełnomocnik wskazuje na uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08, zgodnie z którą przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszania przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadało już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istotne dla sprawy jest to, że 11 maja 2023 r. zapadł długo oczekiwany wyrok TK (sygn. akt P 12/18), którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który to przepis był podstawą podjęcia zaskarżonej czynności administracyjnej. Sąd jest władny do samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia skarg w niniejszej sprawie bez oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie II SA/Kr 388/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zasadnicze znaczenie dla zastosowania powyższego przepisu i wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego ma ustalenie bezpośredniego wpływu innego toczącego się postępowania na postępowanie sądowe, które toczy się przed sądem. W przedmiotowej sprawie skargi dotyczą czynności Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 26 stycznia 2023 r. o włączeniu karty adresowej "historycznego układu urbanistycznego części miasta Z. w granicach P. obszaru ul. [...]" do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Z.. Identyczna czynność (przedmiot sprawy) była kontrolowana przez WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 388/23, gdzie skarżącym była K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Z.. Zatem nie ulega wątpliwości, że nie są to inne sprawy tego samego rodzaju ale sprawy tożsame odnośnie do przedmiotu zaskarżenia. Skoro tak to wzgląd na jednolitość orzecznictwa wymaga by sprawy tożsame co do przedmiotu zaskarżenia były rozpoznawane jednolicie. Wyrok oddalający skargę w sprawie II SA/Kr 388/23 z 21 czerwca 2023 r. wskazuje, że zaskarżona czynność Burmistrza Miasta Zakopane polegająca na włączeniu karty adresowej "historycznego układu urbanistycznego części miasta Z. w granicach [...] obszaru ul. [...]" do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Z. była zgodna z prawem. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną (zarządzenie z 13 września 2023 r.) i jest nieprawomocny. Wobec tego WSA w Krakowie rozpoznając kolejną sprawę gdzie zaskarżona została powyższa czynność tego samego organu miał podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przesądzenie prawomocnym wyrokiem NSA, czy zapadły w sprawie II SA/Kr 388/23 wyrok oddalający jest prawidłowy bądź zasługuje na uchylenie ma wpływ na rozstrzygnięcie skarg wniesionych w niniejszej sprawie bowiem prawomocnie i ostatecznie zostanie przesądzone czy kwestionowana czynność jest zgodna z prawem, co jest istotą postępowania sądowoadministracyjnego. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy zatem od wyniku innego toczącego się obecnie przed NSA postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi kasacyjnej od wyroku II SA/Kr 388/23 z 21 czerwca 2023 r. Skoro zatem przedmiotem niniejszego postępowania jest także ta sama czynność Burmistrza Miasta Zakopane, to uprawomocnienie się powołanego wyżej wyroku będzie miało wpływ na sprawę niniejszą. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę będzie bowiem związany ewentualnym oddaleniem skargi kasacyjnej lub uchyleniem zaskarżonego wyroku zgodnie z art. 170 P.p.s.a. W świetle powyższego argumenty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie mógł samodzielnie merytorycznie rozpoznać niniejszej sprawy bowiem poprzez wydany wcześniej wyrok powstało zagadnienie, które musi zostać wyjaśnione albowiem będzie miało wpływ na wynik rozpatrzenia skargi wniesionych w niniejszej sprawie. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi też sytuacja, o jakiej mowa w uchwale siedmiu sędziów NSA, sygn. akt II FPS 4/08. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z tożsamym przedmiotem zaskarżenia, nie zaś rzekomym istnieniem stosunku zależności pomiędzy orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego a rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, do którego odnosi się ta uchwała. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 P.p.s.a. i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.