II OZ 54/26

Dnia 11 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 734/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 marca 2025 r., znak: WO-II.621.1.90.2024 w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: I. uchylić zaskarżone postanowienie; II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ skarżący na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez złożenia odpisu skargi wraz załącznikami, nadesłał kserokopię skargi. W ocenie Sądu I instancji, załączony przez skarżącego wydruk skargi nie może być uznany za odpis skargi, albowiem naocznie widać że nie został on podpisany, zawiera kserokopię podpisu. Kserokopia podpisu nie jest natomiast równoważna podpisowi wymaganemu przez ustawodawcę (postanowienie NSA z 15 czerwca 2023 r., I GZ 155/23). Nie jest podpisem, w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podpis wypisany maszyną, faksymilia, czy też kserokopia (podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na tle art. 125 k.p.c. będącego odpowiednikiem art. 46 p.p.s.a. w wyroku z dnia 23 lipca 1998 r., sygn. akt III CKN 482/98, LEX nr 50698). Nadesłanie kserokopii podpisu nie będzie zatem spełniać wymagań art. 46 § 1 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 lutego 2021 r., sygn. akt III FZ 175/21, nadesłanie odpisu skargi, która jest niepodpisana własnoręcznie ani nie jest uwierzytelniona, a jedynie opatrzona została kserokopią podpisu osoby uprawnionej do jej podpisu nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 46 p.p.s.a. (patrz: także postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., II GZ 408/25). Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – D. K. wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo wnoszone do sądu powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania. W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taka odmienna regulacja ma zastosowanie do skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, nie pozostawia się bez rozpoznania, lecz podlega ona odrzuceniu. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy (por. postanowienie NSA: z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06; postanowienie SN z 27 stycznia 2006 r., III CK 369/05, publ. LEX 178249). W orzecznictwie i piśmiennictwie niejednolicie podchodzi się do konieczności uwierzytelnienia odpisów pisma procesowego. Na gruncie procedury cywilnej Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZ 107/98, stanął na stanowisku, że kserokopie pism muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem podpisem strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika. Przeciwne zdanie zaprezentowano jednak w postanowieniach z 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1830/00 i sygn. akt V CKN 1820/00, z 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZ 37/08 oraz z 9 stycznia 2012 r., sygn. akt II UZ 48/11, gdzie podkreślano, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Podobne spory pojawiły się w procedurze sądowoadministracyjnej. Pierwsze stanowisko stwierdza, że z art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika, iż zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie 4, s. 302; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wolters Kluwer, wydanie VI, str. 256-257). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 p.p.s.a. odpisami mogą być także "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych. Nie każde nieuzupełnienie braków pisma będzie prowadziło do jego odrzucenia lub pozostawienia bez rozpoznania. Przykładowo, jeżeli jednak strona lub jej pełnomocnik – na wezwanie sądu – nadeśle, ale odpowiadające treści pisma strony, to odrzucenie tego pisma lub pozostawienie go bez rozpoznania nie znajduje uzasadnienia w treści komentowanego przepisu w zw. z art. 49, ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo strony – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg – por. wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., I OSK 133/05 (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie V, LexisNexis 2011, odpowiednio teza 5 i 2). Naczelny Sąd Administracyjny, w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze wskazane powyżej dwa stanowiska doktryny, podziela w omawianym zakresie, a akceptowany pogląd zaprezentowany m.in. w postanowieniach z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18 oraz z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1209/17. Zgodnie z tym poglądem za dominujące należy uznać stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie część z nich nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to mogą zaistnieć podstawy do stwierdzenia, że odrzucenie pisma byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. postanowienia NSA: z 11 stycznia 2019 r., I OZ 1235/18; z 8 października 2019 r., I OZ 905/19). Ponadto należy dostrzec, że ocena Sądu I instancji opiera się na stanowisku przewidującym możliwości złożenia odpisu pisma przez własnoręczne podpisanie przez stronę postępowania takiego egzeplarza. W niniejszej sprawie wezwanie Sądu I instancji nie przewidywało zaś takiej możliwości wykonania wezwania, jak złożenie odpisu skargi z własnoręcznym podpisem skarżącego, a nadto i nie zawierało stosownego pouczenia na czym może polegać prawidłowe wykonanie wezwania, m.in. właśnie przez możliwość jego osobistego podpisania przez skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy tak doniosły skutek procesowy, jak wynikający z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mógł być jedynie osiągnięty w przypadku prawidłowego wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, co oznacza, że uprzednio lub jednocześnie strona postępowania powinna zostać pouczona, m.in. o tym jaki jest prawidłowy sposób wykonania wezwania sądu. Na tą właśnie problematykę wskazywano w ww. uchwale NSA o sygn. akt I FPS 2/21, nie wykluczając, że naruszenie wymogu [odpowiedniego pouczenia strony postępowania] można by rozważyć również w kontekście przyczyny usprawiedliwiającej nieuzupełnienie braku formalnego, uzasadniającej przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Wobec powyższego za niezasadne należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że skargę należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. W pkt II postanowienia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.