II OZ 529/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2679/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skarg S.P., T. B., H. B. oraz B. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 17 października 2022 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla obiektów metra postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2679/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku S. P., T. B. i H. B. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 17 października 2022 r. znak: [...] oraz decyzji Wojewody Mazowieckiego z 24 czerwca 2020 r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że S.P., T. B. i H. B. oraz B. M. wnieśli skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 17 października 2022 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla obiektów metra. W skargach tych został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a także decyzji jej poprzedzającej. W uzasadnieniu wniosków wnioskodawcy wskazali na konieczność wstrzymania ww. decyzji z uwagi na brak uzasadnienia interesu społecznego i gospodarczego, które powodowałyby, że wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością i złożenie wniosku o pozwolenie na budowę stanie się niezbędne. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania objętych wnioskami decyzji Sąd uznał, że wnioskodawcy nie wykazali aby w sprawie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Stwierdził, że podnoszona w skardze kwestia wadliwości decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej będzie przedmiotem merytorycznej oceny zasadności skargi i nie może być traktowana jako uzasadnienie wniosku wstrzymania wykonania decyzji. Oceniając natomiast skutki wykonania kwestionowanej decyzji podniósł, że podstawą wydania tej decyzji jest ustawa z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo wskazał, że specyfika uregulowań zawartych w przywołanej ustawie, której celem jest regulacja prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji kolejowej, wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy linii kolejowej. Podniósł, że kwestie związane ze stanem prawnym nieruchomości, jako skutki decyzji w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej, nie mogą być traktowane, jako przesłanka wstrzymania decyzji, gdyż podważałoby to istotę szczególnej regulacji zawartej w cytowanej ustawie o transporcie kolejowym. Sąd wskazał, że rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie linii kolejowej. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności w porównaniu z możliwymi negatywnymi skutkami wykonania zaskarżonej decyzji przemawiają za nieuwzględnieniem wniosków o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Zażaleniem S. P. zaskarżył powyższe postanowienie w całości. W zażaleniu podniósł, że wnosi o wstrzymanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z uwagi na zagrożenie jakie niesie w sobie odmowa ich wstrzymania, nie tylko dla mieszkańców dla również dla środowiska i nie tylko. Wskazał, że samo uprawdopodobnienie skutków degradacji życia w tym obszarze w oparciu o materiał zebrany na całym etapie przedmiotowego postępowania stwarza przesłanki do wstrzymania przedmiotowych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zasadnicze znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu ma spełnienie przez wnioskodawcę obowiązku uprawdopodobnienia wystąpienia ww. przesłanek. Musi on przedstawić okoliczności świadczące o tym, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może doprowadzić do takiej zmiany w jego osobistej sytuacji, że będzie narażony na znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie nie wykazali jakichkolwiek okoliczności świadczących o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim skarżący nie wskazali, jaką szkodę poniosą lub też jakie nieodwracalne skutki spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo natomiast w kontekście podnoszonych we wnioskach okoliczności podniósł, że w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem oraz trafności zarzutów skargi, gdyż to stanowi przedmiot rozpoznania merytorycznego, które dopiero będzie miało miejsce. Zwrócenia uwagi ponadto wymaga, że również w uzasadnieniu zażalenia wnoszący je S. P. nie wskazał na prawdopodobieństwo ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. W istocie stwierdził bowiem jedynie, że to okoliczności wynikające z materiału zebranego w sprawie stwarzają przesłanki do wstrzymania przedmiotowych decyzji. Taka argumentacja nie może stanowić podstawy uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podkreślenia wymaga, że samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku o wstrzymanie. Jak już wyżej podnoszono, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia takiego wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. Obowiązkiem sądu jest natomiast ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd, co zdają się czynić skarżący. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji