II OZ 512/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 413/24 odrzucające skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2023 r. znak ... w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 413/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2023 r., znak DOR.7200.138.2023.AGP, w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 20 lutego 2024 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika spółki do usunięcia braków formalnych skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 grudnia 2023 r. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS). Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 28 p.p.s.a. wynika, że osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przepis art. 29 p.p.s.a. nakłada zaś na przedstawiciela ustawowego lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Sąd stwierdził, że do skargi, złożonej w imieniu skarżącej spółki przez profesjonalnego pełnomocnika, dołączono pełnomocnictwo procesowe z 18 grudnia 2023 r. Nie załączono zaś dokumentu, określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej spółki przez osobę udzielającą w imieniu spółki pełnomocnictwa procesowego. W konsekwencji, wobec dostrzeżonych braków formalnych skargi, w sprawie został zastosowany art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie usunięto w terminie braków formalnych skargi. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu 12 marca 2024 r. Choć do Sądu nadesłano odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 6 marca 2024 r., to z dokumentu tego nie wynika umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w dacie udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Nadesłany odpis z KRS, z uwagi na ujawnioną datę dokonania ostatniego wpisu, pozwala wyłącznie stwierdzić, że J. M. jest uprawniony do reprezentacji skarżącej spółki od dnia 29 lutego 2024 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, próba wykazania umocowania w dniu 9 stycznia 2024 r., tj. w dniu udzielenia pełnomocnictwa procesowego w imieniu skarżącej spółki, była nieskuteczna. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. sp. z o. o. z siedzibą w T. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia według norm prawem przepisanych wraz z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono 1. obrazę art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi w sytuacji wykonania przez skarżącą zarządzenia i uzupełnienia braków formalnych skargi, 2. obrazę art. 29 p.p.s.a. przez uznanie braku uzupełnienia przez skarżąca braków formalnych skargi, podczas gdy art. 28 p.p.s.a. nie precyzuje jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w 28 p.p.s.a., 3. obrazę art. 49 § 1 p.p.s.a. przez nieprecyzyjne wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi, brak wskazania, że wezwanie dotyczy przedłożenia odpisu KRS z dnia 6 marca 2024 r. Zdaniem skarżącej, postanowienie Sądu wydano z uchybieniem, albowiem stosownie do wezwania pismem z dnia 28 lutego 2024 r. doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 marca 2024 r., skarżąca pismem z dnia 6 marca 2024 r., w ustawowym 7 dniowym terminie wykonała wezwanie uzupełniając braki skargi przez nadesłanie odpisu KRS skarżącej. Przy czym Sąd wydając zaskarżone postanowienie błędnie uznał, że nadesłany przez skarżąca odpis KRS pozwala wyłącznie na stwierdzenie, że podpisujący pełnomocnictwo J. M. pozostaje uprawniony do reprezentacji spółki od dnia 29 lutego 2024 r., podczas gdy takie informacje nie wynikały z załączonego odpisu KRS, nie następowały jakiekolwiek zmiany, co do sposobu reprezentacji i osób uprawnionych do reprezentacji spółki, w tym w dniu 29 lutego 2024 r., a J. M. pozostaje od wpisu spółki do KRS organem i zarazem podmiotem uprawnionym do reprezentacji. Powyższe znajduje potwierdzenie w danych i odpisie KRS spółki, z których wynika, że zmiana wpisu dokonana z dniem 29 lutego 2024 r. a oznaczona nr 24 odnosi się do złożenia uchwały o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego tymczasem wpis dot. sposobu reprezentacji J. M. jako prezesa zarządu oznaczony nr 1 nastąpił 14 sierpnia 2008 r., wobec czego J. M. pozostawał uprawniony do reprezentacji skarżącej od wskazanej wyżej daty, zatem również w dniu 9 stycznia 2024 r., co oznacza, że brak formalny skargi został prawidłowo i w terminie uzupełniony. Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że art. 28 p.p.s.a. nie wskazuje jaki dokument skarżąca winna przedłożyć celem wykazania umocowania, tymczasem wezwanie dotyczyło "przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpisu KRS)" tj. wezwania do przedłożenia odpisu KRS bez wskazania jakiego odpisu i z jakiej daty, tym samym składając odpis KRS skarżąca wykonała wezwanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki niezasadnie orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na wstępie zaznaczyć należy, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej ma on obowiązek złożyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa, zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jednak niezasadnie przyjął w niniejszej sprawie, że brak formalny skargi nie został usunięty w sytuacji gdy nadesłano odpis z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 6 marca 2024 r., a pełnomocnictwo udzielone było w dniu 9 stycznia 2024 r., a więc w dacie sporządzenia skargi. Po pierwsze, przesłanką do odrzucenia skargi nie może być sama okoliczność, że data odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie pokrywa się z datą pełnomocnictwa udzielonego przez stronę skarżącą. W orzecznictwie sądów administracyjnych podzielone zostało stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z 8 listopada 2007 r. III CZP 92/07, zgodnie z którym" "Do wykazania, że osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego." W uzasadnieniu Uchwały zwrócono uwagę, że nie ma wystarczających argumentów na rzecz stanowiska, że do wykazania umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej, podlegającej wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, do udzielenia pełnomocnictwa konieczne jest przedstawienie odpisu z rejestru aktualnego w dniu sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji, w której okres pomiędzy datą sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa a datą dotyczącą stanu rejestru, według którego został wydany odpis, jest nadmiernie długi albo w okolicznościach sprawy powstaną wątpliwości co do aktualności wynikających z odpisu danych w chwili sporządzania dokumentu pełnomocnictwa, to możliwe jest podjęcie czynności sprawdzających. Ponadto zgodzić się należy z przytoczonym w tej Uchwale poglądem, że zasadniczo jeżeli pełnomocnik składa w sądzie dokument pełnomocnictwa opatrzony datą i załącza do niego – w celu wykazania umocowania osób wchodzących w skład organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa – odpis z rejestru wydany przed dniem sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, to zarazem w sposób dorozumiany twierdzi, że umocowanie istniało także w dniu wskazanym w pełnomocnictwie. Podobnie należy potraktować złożenie odpisu rejestru z datą późniejszą niż data udzielonego pełnomocnictwa. Wobec powyższego w niniejszej sprawie należało założyć, że złożony wraz z pełnomocnictwem z dnia 9 stycznia 2024 r. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z 6 marca 2024 r. zawiera dane co do osoby uprawnionej do reprezentacji skarżącej spółki, aktualne na datę udzielonego pełnomocnictwa. W rezultacie wątpliwości Sądu co do właściwego wykazania umocowania osoby reprezentującej skarżącą spółkę nie dawały podstawy do stwierdzenia, że brak formalny skargi nie został usunięty. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w takim przypadku możliwe jest podjęcie odpowiednich czynności sprawdzających w toku postępowania (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2023 r. III FZ 422/23, postanowienie NSA z 21 lutego 2018 r. II GZ 46/18). Warto przy tym zauważyć, że w zażaleniu zawarto wyjaśnienia potwierdzające fakt podpisania pełnomocnictwa przez osobę uprawnioną do reprezentacji spółki. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że nie znajduje uzasadnienia wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 209 p.p.s.a., który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania, nie ma bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. ----------------------- 5