II OZ 480/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 279/25 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r., znak: KOC/2796/Ar/24 w przedmiocie ustalenia warunków zagospodarowania terenu postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

M. M. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r., znak: KOC/2796/Ar/24 w przedmiocie ustalenia warunków zagospodarowania terenu. Skarga ta nie została opłacona. Nie został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 31 stycznia 2025 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie) wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r., znak: KOC/2796/Ar/24 w wysokości 500 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe przesłano na adres skarżącego 7 lutego 2025 r. a doręczono 18 lutego 2025 r. (zpo k. 16 akt). W piśmie z 24 lutego 2025 r. (data nadania 25 lutego 2025 r.), uznanym zarządzeniem sędziego z 5 marca 2025 r. za zażalenie na powyższe zarządzenie skarżący poinformował o przesłaniu 8 odpisów skargi oraz uiszczeniu wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Wskazał, że § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia określa wysokość wpisów stałych pobieranych w sprawach skarg dotyczących zagospodarowania przestrzennego, której zakres określono w 27 punktach tego przepisu. O rodzaju wpisu sądowego decyduje zatem przedmiot sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to czego dotyczy rozstrzygnięcie organu, którego skarga dotyczy. Skarżący podnosi, że skoro przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w Warszawie umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie zagospodarowania przestrzennego, to istotą zagadnienia będącego przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a w konsekwencji przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, nie jest kwestia zagospodarowania przestrzennego, której zakres określono w § 2 ust. 3 pkt 2, a kwestia proceduralna - interes prawny strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym. Skarżący zauważa, ze w sytuacji gdy organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych dokonuje tego w drodze postanowienia a postanowienie, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 K.p.a.). Skarżący stwierdza, że do określenia należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego nie miał zastosowania § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, lecz jego § 2 ust. 6. Skarżący uważa, że skoro przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania, to tym samym wpis od skargi na tego rodzaju decyzję jest wpisem stałym określonym na podstawie § 2 ust. 6 powołanego rozporządzenia. Zatem dokonując wpłaty 200 zł, dokonał on uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi bada wyłącznie czy w konkretnej sprawie zainicjowanej wniesieniem skargi skarżący zgodnie z przepisami powinien był uiścić wpis sądowy i czy powinien to zrobić w takiej wysokości jak wskazał to Przewodniczący Wydziału w skierowanym do niego wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu i w jakiej wysokości. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie był kwestionowany obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi, jednak przedmiotem sporu jest to czy wysokość wpisu wskazanego w skarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 31 stycznia 2025 r. była w prawidłowej wysokości. Zdaniem NSA, rację ma skarżący, że skarga na decyzję SKO w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r., znak: KOC/2796/Ar/24, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącego na decyzję Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z 12 marca 2024 r. nr 187/BEM/WZ/2024 ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu usługowego (funkcja biurowa) nr [...] na lokal mieszkalny i przyłączeniu go do lokalu mieszkalnego nr [...] na działkach ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] w Dzielnicy B. m.st. Warszawy bowiem uznano brak interesu prawnego po stronie skarżącego wnoszącego odwołanie od powyższej decyzji. Zatem przedmiotem skargi nie jest decyzja dotycząca ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania lokalu lub odmowy ich ustalenia lecz umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na brak legitymacji skargowej wnoszącego odwołanie. Wobec tego organ nie wypowiadał się merytorycznie o ustaleniu warunków zagospodarowania dla planowanej zmiany sposobu użytkowania będącej dziedziną z zakresu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a jedynie kwestą proceduralną związaną z posiadaniem przez podmiot wnoszący odwołanie legitymacji procesowej (interesu prawnego) do jej wniesienia. Organ uznał, że wystąpiła przeszkoda podmiotowa do rozpoznania odwołania i postępowanie odwoławcze podlegało umorzeniu. Po skierowaniu skargi na tę decyzję SKO sąd administracyjny nie będzie zajmował się kwestią legalności zgody ustalenia warunków zabudowy dla planowanej zmiany sposobu użytkowania lokalu a istotą jego oceny będzie zbadanie czy faktycznie wnoszący odwołanie w okolicznościach związanych z wydaniem decyzji ustalających warunki zabudowy nie wykazał istnienia swego interesu prawnego. Wobec powyższego przedmiotem skargi nie jest decyzja merytorycznie związana z zagospodarowaniem przestrzennym ale decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. W związku z tym NSA uznał, że w zaskarżonym zarządzeniu błędnie określono zarówno podstawę prawną, jak i wysokość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi. A mianowicie błędnie powołano § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, który odnosi się do wpisu stałego od skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury i wynosi 500 złotych. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zaś ww. decyzja SKO w Warszawie z 19 listopada 2024 r. umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania lokali czyli kwestii spoza zakresu § 1, § 2 ust. 1-5, § 3 i § 4 ww. rozporządzenia. A zatem z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji zastosowanie powinien znaleźć § 2 ust. 6 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały w sprawach nie wymienionych w ust. 1-5 (§ 2) wynosi 200 zł. W ocenie NSA, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy § 1, § 2 ust. 1-5, § 3 i § 4 ww. rozporządzenia, które dotyczą innego rodzaju spraw. Dlatego zaskarżone zarządzenie podlegało uchyleniu jako wadliwe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.