II OZ 473/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 890/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr OA.7723.18.1.2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 29 maja 2023 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję w kwocie 400, 00 zł w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik skarżącego odebrał przesyłkę zawierającą wezwanie 7 czerwca 2023 r. Wpis nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 890/23, na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, wobec nieuzupełnienia braków fiskalnych skargi w terminie, który upływał w dniu 14 czerwca 2023 r., mimo prawidłowego wezwania zwierającego pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do ponownego jej rozpoznania. Zarzucił naruszenie: 1. art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i odrzucenie skargi z uwagi na brak uiszczenia wpisu od skargi w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie wezwał wnoszącego pismo do uiszczenia wpisu od skargi; 2. art. 220 § 1 P.p.s.a - poprzez jego niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i brak wezwania wnoszącego pismo do uiszczenia wpisu od skargi, w sytuacji gdy zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku wniesienie pisma bez uiszczenia opłaty przewodniczący ma obowiązek wezwać stronę do uiszczenia tejże opłaty. W uzasadnieniu podniósł, że wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartym w uzasadnieniu postanowienia, pełnomocnikowi skarżącego nie doręczono Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400,00 zł w terminie 7-dni licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał, że w dniu 7 czerwca 2023 r. została doręczona pełnomocnikowi korespondencja z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotycząca sprawy o sygn. akt II SA 890/23, jednakże zaznaczył, iż w zawartości otrzymanej koperty znajdowało się jedynie wezwanie do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi z dnia 4 maja 2023 r. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr OA.7723.18.1.2023 z dnia 3 kwietnia 2023 r. przez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 poz.259) oraz odpowiedź na skargę Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z otrzymanym wezwaniem pełnomocnik skarżącego uzupełnił w terminie brak formalny związany z brakiem pełnomocnictwa w przewidzianym terminie. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż nieuzupełnienie przez niego braku fiskalnego w postaci nie uiszczenia wpisu od skargi wynika wyłącznie z faktu, iż nie otrzymał stosownego zarządzenia przewodniczącego, a które to zarządzenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Wydział II powołuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przyczyną odrzucenia skargi było przyjęcie, że prawidłowo wezwany pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił w terminie braków fiskalnych skargi. Natomiast pełnomocnik skarżącego podnosi, że w skierowanej do niego przesyłce znajdowały się tylko dokumenty wymienione w zażaleniu. Przesyłka nie zawierała natomiast wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. W niniejszej sprawie jak wynika z akt, dokumenty skierowane do pełnomocnika skarżącego zostały sporządzone na oddzielnych drukach (k - 8, 9, 10), co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń pełnomocnika skarżącego o nieotrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W przedmiotowej sprawie istnieją zatem poważne wątpliwości co do tego, czy pełnomocnik skarżącego faktycznie otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09). Ponadto za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w zażaleniu przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13; z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 122/23). W kontekście powyższych rozważań, odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuiszczenia wpisu, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.