II OZ 464/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Szczyrk na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 330/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Gminy Szczyrk na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2025 r., znak DOR.7101.240.2025.JZA w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 330/26, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Gminy Szczyrk na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 grudnia 2025 r., znak DOR.7101.240.2025.JZA w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 112/25 z 6 listopada 2025 r. w całości i nałożył na Gminę Szczyrk obowiązek dostarczenia, w terminie do 31 marca 2026 r. oceny technicznej ujęcia wodnego – betonowego progu wodnego i zbiornika na wodę wraz z powiązanymi instalacjami – na cieku bez nazwy, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. w pobliżu działek nr [...], [...] (przy ul. C.), zawierającej – określenie stanu technicznego, ww. obiektu, w tym bezpieczeństwa ww. obiektu w zakresie zgodnym z wymaganiami art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.), a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w ww. zakresie, wskazanie zakresu robót budowlanych wraz z terminem ich realizacji, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego. Skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia złożyła Gmina Szczyrk. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wstrzymanie zaskarżonego postanowienia jest zasadne, albowiem jego wykonanie wiązałoby się z poniesieniem znacznych kosztów przez podmiot nieuprawniony, a jednocześnie mogłoby prowadzić do skutków trudnych do odwrócenia, przy realnej szansie uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie wskazała żadnej kwoty, jaką musiałaby wydatkować na wykonanie spornej oceny technicznej. Nie podała także żadnych informacji, które pozwoliłyby ocenić Sądowi, czy wydatkowanie takiej kwoty wpłynęłoby w istotny sposób na jej budżet. Ewentualna szansa uwzględnienia skargi, a tak skarżąca ocenia jej zasadność, nie stanowi przesłanki umożliwiającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Szczyrk. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do wstrzymania wykonalności zaskarżonego orzeczenia, mimo tego, że jego wykonanie związane będzie z wydatkami po stronie zobowiązanej Gminy. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania postanowienia wydanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 grudnia 2025 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi w tejże sprawie. Podniesiono, że w przypadku braku wstrzymania wykonania postanowienia Gmina zostanie zobowiązana do poniesienia wydatku publicznego jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny. Jeżeli natomiast skarga Gminy okaże się zasadna, poniesiony wydatek okaże się zbędny, a środki publiczne zostaną wydatkowane bez podstawy faktycznej i prawnej, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadami gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych. Powstała w ten sposób szkoda miałaby charakter realny i nieodwracalny – środki publiczne zostałyby bowiem definitywnie wydatkowane, a ich odzyskanie byłoby w praktyce niemożliwe. Wydatkowanie środków publicznych na sporządzenie kosztownej opinii, której sporządzenie może okazać się niezasadne w świetle przyszłego rozstrzygnięcia sądu, stanowiłoby naruszenie zasad racjonalnego gospodarowania finansami publicznymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że wnioskująca nie wykazała przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania nałożonego obowiązku, zaś powołanie się na ogólne konsekwencje finansowe wobec braku wskazań co do sytuacji budżetowej Gminy, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Żaląca Gmina również nie przedstawiła wyliczenia kosztów związanych z realizacją nałożonego obowiązku, czy możliwości poniesienia ewentualnych strat, tym bardziej nie przedstawiono ich na tle sytuacji materialnej, co mogłoby stanowić podstawę analizy, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia wnioskodawcy, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie sposób więc ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem decyzji, nie każda bowiem szkoda może być uznana za szkodę o znacznych rozmiarach. Podnoszone przez Gminę naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w tym odpowiedzialność za wydatkowanie środków, jak również status jednostki samorządu terytorialnego, same w sobie nie są okolicznościami wykazującymi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym strona skarżąca winna mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wywołać skutku w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze (zob. postanowienia NSA: z 30.05.2014 r., II OZ 522/14, LEX nr 1562142; z 3.07.2014 r., II OZ 660/14, LEX nr 1495317). Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.