II OZ 46/24

Dnia 7 lutego 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Spółka Jawna w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 643/23 o odrzuceniu skargi P. Spółka Jawna w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 30 czerwca 2023 r., nr SKO-2492/6-Zd/23 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 grudnia 2023 r., II SA/Go 643/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę P. Sp. j. w S. (Spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 30 czerwca 2023 r., nr SKO-2492/6-Zd/23, w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka wniosła skargę na w/w postanowienie SKO w Zielonej Górze. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 października 2023 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do jej reprezentacji – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa). Wezwanie doręczono w dniu 9 listopada 2023 r. na adres wskazany w skardze. W zakreślonym terminie nie odnotowano w sądzie korespondencji uzupełniającej brak formalny skargi. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że został pozbawiony możliwości zweryfikowania, czy osoba podpisująca skargę była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, wobec czego skarga nie mogła otrzymać dalszego biegu Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, zaskarżając je w całości. W oparciu o art. 194 § 3 Ppsa zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 Ppsa poprzez przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej, pismem z 30 października 2023 r. został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez przedłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w terminie 7 dni od dnia doręczenia korespondencji, podczas gdy w korespondencji z 9 listopada 2023 r. nie znajdowało się ww. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz wezwanie do przedłożenia potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej, odpowiedź organu na skargę oraz klauzula RODO, a więc sąd nie wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi z 2 października 2023 r. Uwzględniając powyższe, Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej przyznał, że w dniu 9 listopada 2023 r. odebrał korespondencję z WSA w Gorzowie Wlkp., jednak – wbrew twierdzeniom sądu I instancji – nie znajdowało się tam wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę odrzucenia skargi w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżąca Spółka została zobowiązana prawidłowo doręczonym wezwaniem do złożenia do akt sprawy dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do jej reprezentacji. Skarżąca spółka w zażaleniu kwestionuje zaś prawidłowość doręczenia powyższego wezwania. Skarżąca spółka jest osobą prawną, mającą formę organizacyjną spółki prawa handlowego. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 Ppsa osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 Ppsa przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że wykazanie umocowania w postępowaniu przed sądem należy do obowiązków osób wymienionych w art. 29 Ppsa i nie mogą one być zastępowane w realizacji tego obowiązku przez sąd (por. postanowienia NSA z: 15 stycznia 2015, I FSK 2007/14, 28 maja 2015 r., I FSK 823/15, 12 stycznia 2023 r., I FZ 315/22; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, zgodnie z art. 34 Ppsa strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Jeżeli strona decyduje się uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. pierwsze Ppsa). W świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy za pośrednictwem pełnomocnika w postępowaniu sądowym działa strona będąca podmiotem innym, niż osoba fizyczna (tj. osobą prawną lub jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej), wraz z dokumentem pełnomocnictwa należy wykazać umocowanie osób, które go udzieliły, do reprezentowania strony skarżącej. Nienależyte udokumentowanie stosunku pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma procesowego (tu: skargi) uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, usuwalny w trybie i terminie określonym w art. 49 § 1 Ppsa. W myśl tego przepisu jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (w przypadku skargi przepisy Ppsa przewidują rygor w postaci odrzucenia tego pisma procesowego). Ustawodawca zobligował w ten sposób sąd do wzywania strony do uzupełnienia pisma, jeśli nie może ono otrzymać biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Pełnomocnik skarżącej spółki uważa, że przesyłka z 3 listopada 2023 r. nie zawierała ww. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Konsekwencją czego jest brak przesłanki do jej odrzucenia w postaci nieusunięcia braku formalnego skargi, pomimo wezwania do tego przez sąd. Zasadą jest, że sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. 1 Ppsa). Wynika z tego, że podstawą ustaleń sądu w zakresie przebiegu czynności procesowych mających miejsce w trakcie prowadzonego postępowania przed sądami administracyjnymi są prowadzone akta sądowe. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że zarządzeniem z 30 października 2023 r. (k. 14) skarżąca Spółka za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika została wezwana do usunięcia braków formalnej skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie stosownego dokumentu określającego sposób reprezentowania strony skarżącej, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Wezwanie o wykonanie w/w zarządzenia (k. 16) zostało odebrane w dniu 9 listopada 2023 r. przez pełnomocnika skarżącej spółki (ZPO k. 21). Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie 16 listopada 2023 r. Zwrócić należy uwagę, że ww. dokumenty są podpisane przez pracownika sekretariatu sądu. Zwrotne potwierdzenie odbioru ww. wezwania znajduje się na k. 21 akt. Dokument ten zawierał określenie rodzaju przesyłanego pisma tj. m. in. "wez. do usu.brak.sk.", a także inne wskazane tam dokumenty oraz został opatrzony własnoręcznym podpisem pełnomocnika Spółki skarżącej. Pełnomocnik nie zgłosił rozbieżności pomiędzy treścią potwierdzenia odbioru, a zawartością pokwitowanej przesyłki. Wobec powyższego należało stwierdzić, że w sprawie nie wykazano, że doręczenie ww. zarządzenia nie nastąpiło 9 listopada 2023 r. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że w okolicznościach tej sprawy za niezasadne należy uznać stanowisko żalącej Spółki, że zarządzenie z 30 października 2023 r. wzywające do złożenia dokumentu określającego sposób reprezentowania strony skarżącej nie zostało jemu skutecznie doręczone w korespondencji odebranej 9 listopada 2023 r. W tym stanie rzeczy należało uznać, że sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie wykonano w wyznaczonym siedmiodniowym terminie przedmiotowego wezwania. W związku z niezłożeniem stosownego dokumentu określającego sposób reprezentowania skarżącej Spółki, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przyjęty rygor i odrzucił skargę. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.