II OZ 456/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P., R. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 681/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie D. K., R. P. i D. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 681/24, odmówił przyznania K. P. prawa pomocy, w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr [...], a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P. Strona ta nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. (sprawa VII SA/Wa 2464/24). W ocenie Sądu meriti skoro zatem wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obligowała w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli: D. K., K. P., R. P. i D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 247 P.p.s.a prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez D. K., R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K., R. P. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 23 stycznia 2025 r. Jego adresatką była wyłącznie K. P. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.