II OZ 455/23

Dnia 23 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 360/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 360/23, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 stycznia 2023 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Sąd orzekł także o zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniesiona przez skarżącą skarga zawierała braki formalne w postaci dokumentów wykazujących, że osoba która podpisała skargę tj. F. J. występujący jako członek zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarządzeniem z 18 kwietnia 2023 r. wezwano skarżącą poprzez F. J. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi umowy lub uchwały o sprawowaniu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w R. ewentualnie innych dokumentów upoważniających do reprezentowania skarżącej. Jako że skarżąca w wyznaczonym terminie, który upływał z dniem 16 maja 2023 r., nie odpowiedziała na wezwanie, Sąd pierwszej instancji uznał, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione i na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Skarżąca na powyższe postanowienie wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżąca wskazała na naruszenie art. 28 § 1 w zw. z art. 29 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarga nie spełniała wymogów formalnych, gdyż nie przedłożono dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania skarżącej w niniejszej sprawie, podczas gdy w ocenie skarżącej "okoliczność ta nie była kwestionowana przez organy tj. zarówno przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uznawały [...] Sp. z o.o. z/s w S. za zarządcę wspólnoty i doręczały jej decyzje. Ponadto w aktach postępowania (organów) zalegają dokumenty, które potwierdzają status [...] Sp. z o.o. z/s w S. jako zarządcy wspólnoty". W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że "(o)koliczność braku przedłożenia wzywanych przez Sąd dokumentów nie powinna automatycznie skutkować odrzuceniem skargi, gdyż Sąd bez przeszkód mógł nadać bieg skardze. Sąd dysponując aktami postępowania administracyjnego mógł wszelkie wątpliwości wyjaśnić, a w szczególności potwierdzić okoliczność sprawowania zarządu we wspólnocie przez [...] Sp. z o.o. z/s w S. W ocenie skarżącego tak formalne podejście do przepisów przez Sąd w istocie pozbawia członków wspólnoty prawa do sądu (...)". W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia skarżąca przedłożyła dwa dokumenty, z których w ocenie skarżącej miało wynikać umocowanie F. J. do podpisania skargi. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną posiadającą zdolność sądową (art. 25 § 3 p.p.s.a.) i w postępowaniu przed sądem administracyjnym dokonuje czynności przez organ albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. taki organ lub osoby mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli dokument wymieniony w art. 29 p.p.s.a. nie zostanie dołączony do skargi, która z natury rzeczy jest pierwszą czynnością w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wzywa się stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem odrzucenia skargi. Prawną podstawą takie sposobu postępowania jest art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi się, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że w przypadku braku formalnego skargi wzywa się do uzupełnienia tego braku pod rygorem odrzucenia skargi. Z powyższych przepisów wynika, że to na stronie ciąży obowiązek złożenia skargi spełniającej wymogi formalne oraz że sąd administracyjny nie ma obowiązku uzupełniania braków formalnych skargi w oparciu o akta administracyjne. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, a obowiązkiem strony jest takie wezwanie wykonać. Z powołanych przepisów wynika też, że dokumenty wykazujące umocowanie do działania za skarżącego powinny być do skargi dołączone zawsze, czyli także wtedy, gdy umocowanie nie jest przez nikogo kwestionowane. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że ze skargi skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wynikało, że za skarżącą działa zarządca, którym jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. Skargę podpisał F. J., który - jak wynikało z dołączonej do skargi informacji z Krajowego Rejestru Sądowego - jest uprawniony do działania za [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. Do skargi nie dołączono dokumentu, z którego by wynikało, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest zarządcą skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. W tych okolicznościach zasadnie wezwano skarżącą, kierując wezwanie zarówno do F. J., jak i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., w każdym razie na adres wskazany w skardze, do uzupełnienia braku formalnego skargi, mianowicie do przedłożenia dokumentów upoważniających do reprezentowania skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone w sposób określony w art. 73 p.p.s.a., mianowicie przesyłka zawierająca wezwanie zaadresowana zgodnie z adresem wskazanym w skardze została złożona na okres czternastu dni w urzędzie pocztowym, o czym adresata dwukrotnie zawiadomiono, po czym wobec nieodebrania przesyłki została ona zwrócona do sądu. Mimo tego brak formalny nie został uzupełniony. Wyjaśnić w końcu należy, że ewentualne uzupełnienie braków formalnych skargi po upływie terminu wyznaczonego do ich uzupełnienia nie ma istotnego znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, przyjął bowiem wykładnię przepisów prawa, według której złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ta wykładnia ma zastosowanie także do braków formalnych skargi związanych z art. 29 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że ostatnia uwaga nie oznacza, iż NSA rozpoznający zażalenie przyjmuje, iż dokumentami złożonymi po wniesieniu zażalenia wykazano, iż [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest zarządcą skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Wystarczy zauważyć, że w przedłożonym akcie notarialnym z 10 listopada 2016 r. nie powierzono zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., lecz osobom fizycznym (§ 6 powołanego aktu notarialnego). Biorąc powyższe pod uwagę NSA uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było zgodne z prawem. W tych okolicznościach NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a.