II OZ 451/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 354/26 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.415/249/2025 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie.

J. D. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.415/249/2025 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarga ta nie została opłacona. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "P.p.s.a.") i § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz.535) wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. J. D. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, domagając się jego uchylenia i ustalenia właściwej wysokości wpisu w kwocie 200 zł, ewentualnie zwolnienie go z obowiązku wpisu z uwagi na trudną sytuację finansową i charakter sprawy. W uzasadnieniu zażalenia przedstawił jaki jest przedmiot sprawy i stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy P.p.s.a. oraz rozporządzenia w sprawie wysokości wpisów wpis powinien wynosić 200 zł. Twierdzi, bowiem że skarga dotyczy ochrony prawa własności w ramach postępowania administracyjnego, a nie stricte spraw budowlanych czy inwestycyjnych więc wpis 500 zł jest nieuzasadniony i nieproporcjonalny. Jego zdaniem skarga dotyczy uprawnień lub obowiązków z zakresu administracji publicznej zatem podlega wpisowi stałemu w wysokości 200 zł. W dalszej części uzasadnienia skarżący opisuje swoją trudną sytuację majątkową, która nie pozwala mu na poniesienie kosztów wpisu w wysokości 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie bada powodów dlaczego skarżący nie uiścił wpisu np. ilości toczących się z ich inicjatywy postępowań sądowych czy administracyjnych. Ocena Sądu dotyczy tego czy w konkretnej sprawie wywołanej skargą skarżący zgodnie z przepisami powinien uiścić wpis sądowy i czy powinien to zrobić w takiej wysokości, jak wskazał to Przewodniczący Wydziału w skierowanym do niego wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi i w jakiej wysokości. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi istniał i wysokość tego wpisu została określona w zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo. Zatem zaskarżone zarządzenie jest prawidłowe i nie podlega uchyleniu. Zarzut zażalenia sprowadza się do stwierdzenia, że Przewodniczący Wydziału błędnie określił w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kwotę należnego wpisu. Zdaniem żalącego się, powinna być to kwota 200 zł bowiem w jego ocenie zastosowanie w niniejszej sprawie ma § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - 200 zł Z poglądem tym nie można się zgodzić. Przepisów ww. rozporządzenia nie można odczytywać w oderwaniu od przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 2 tej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stwierdzić zatem należy, że skargę na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wnieść można w przypadkach, kiedy zaskarżony akt jest aktem innym niż decyzje i postanowienia określone w pkt 1-3 ustawy. W tych też przypadkach wpis sądowy od skargi określany jest na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. W sytuacji, gdy zaskarżony akt jest decyzją, a sprawa nie jest objęta wpisem stosunkowym, konieczne jest określenie i wpłacenie wpisu stosownie do właściwej regulacji § 2 ust. 2-6 rozporządzenia. W niniejszej sprawie właściwą podstawą określenia wpisu był przepis § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, dotyczący spraw z zakresu zagospodarowania przestrzennego, do której to kategorii spraw niewątpliwie należy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.). Podstawa prawna określenia wpisu w tej właśnie wysokości wskazana została w zaskarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 23 marca 2026 r. wzywającym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak już wyżej wskazano, okoliczności związane z sytuacją majątkową zobowiązanego do uiszczenia wpisu nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności skarżonego zarządzenia i nie mogły skutkować jego uchyleniem. Ich przedstawienie jest konieczne w sytuacji rozpatrywania wniosku o udzielenie prawa pomocy a takiego wniosku skarżący nie składał. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.