II OZ 436/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 636/22 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r. o pozostawieniu pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2022 r., nr 743/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 kwietnia 2023 r., wezwano skarżącą Z. D. do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 13 kwietnia 2023 r., poprzez sprecyzowanie, czy pismo to należy potraktować jako wniosek złożony w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), czy też jako wniosek o wyłączenie sędziego z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a.") - w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Zarządzeniem z dnia 10 maja 2023 r., na podstawie art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., pozostawiono pismo skarżącej z dnia 13 kwietnia 2023 r. bez rozpoznania, z uwagi na nieustosunkowanie się strony skarżącej do wezwania o sprecyzowanie pisma i niemożliwość jednoznacznego ustalenia jak należało je pod względem procesowym zakwalifikować. Skarżąca pismem z dnia 24 maja 2023 r. wniosła zażalenie na ww. zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r. Zarządzeniem z dnia 29 maja 2023 r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem") wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r. o pozostawieniu pisma bez rozpoznania - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie z dnia 29 maja 2023 r. złożyła skarżąca podnosząc, że zażalenie wniesione na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest wolne od wpisu, w oparciu o art. 220 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowiącym, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (a pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia szczegółowo wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a., a także na zarządzenia przewodniczącego jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Ustawodawca w art. 230 § 2 nie rozróżnił zażaleń na postanowienia sądu i na zarządzenia przewodniczącego, zatem należy interpretować, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obydwu tych przypadkach. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 p.p.s.a., albowiem zwolniono od wpisu sądowego zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do zwolnienia strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od środka odwoławczego w sytuacji, gdy jej wcześniejsze pismo procesowe powodujące konieczność uiszczenia opłaty sądowej (wpisu lub opłaty kancelaryjnej) zostało odrzucone lub pozostawione bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Z takim przypadkiem nie mamy natomiast do czynienia w niniejszej sprawie. Pozostawienie, zarządzeniem z dnia 10 maja 2023 r., pisma skarżącej bez rozpoznania było konsekwencją, jak wskazał Sąd I instancji, braku ustosunkowania się skarżącej do wezwania o sprecyzowanie pisma i możliwości jednoznacznego ustalenia jak należało je pod względem procesowym zakwalifikować. Zażalenie na zarządzenie wydane w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. Prawidłowo zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych. Jedynym mankamentem kontrolowanego zarządzenia jest to, że nieprawidłowo powołano w nim podstawę prawną z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, który ma zastosowanie w przypadku złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazana wadliwość nie skutkuje jednakże koniecznością uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, albowiem wysokość należnej opłaty sądowej została poprawnie ustalona. Sąd w składzie obecnie orzekającym, mając na względzie brak stosownej regulacji w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a., tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszącej się do wysokości wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie, stoi na stanowisku, że jego wysokość określić należy na podstawie art. 233 p.p.s.a. (wpis nie może być niższy niż sto złotych) – zob. postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 36/14; z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 198/11; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 503/08. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.