II OZ 43/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2973/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Płocku z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. S. i D. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Płocku z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].

A. S. i D. S. wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Płocku z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę części obiektu budowlanego obejmującą likwidację istniejącego komina i dokonanie demontażu istniejącego docieplenia nadbudowanego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w M. gmina S. Pismem z dnia 21 lipca 2015 r. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Płocku i decyzji utrzymującej ją w mocy, wskazując, że rozbiórka stanowi jedną z najdalej idących sankcji przewidzianych przepisami prawa budowlanego i jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, jak również spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a przede wszystkim doprowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych materiałów budowlanych, co wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Wskazali, że sprawa jest bardzo skomplikowana, a także, że nie mają technicznych możliwości wykonania prac, bowiem wiążą się one z wejściem na posesję sąsiada, który im to uniemożliwia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie strona skarżąca powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, jak również trudne do odwrócenia skutki (zniszczenie materiałów budowlanych), nie przedstawiając swoich możliwości finansowych ani szacunkowych kosztów wykonania decyzji, co pozwoliłoby ocenić, czy istotnie wykonanie decyzji spowoduje dla skarżących skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu argumenty dotyczące stopnia skomplikowania sprawy oraz zachowania sąsiada skarżących nie mogą być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, bowiem nie mieszczą się w żadnej z kategorii przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. D. S. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 28 października 2015 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto wielokrotnie wskazywano, że nie jest wystarczającym powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższa ocena nie uwzględnia jednak tego, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. "trudnych do odwrócenia skutków", niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie bowiem wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 385/12 oraz z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1382/11). Tym samym stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o niemożności udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na brak uzasadnienia wniosku należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. W przypadku decyzji nakładającej na skarżących obowiązek rozbiórki części obiektu budowlanego obejmującą likwidację istniejącego komina i dokonanie demontażu istniejącego docieplenia nadbudowanego budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] w M. gmina S., już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, natomiast w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.