II OZ 423/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 224/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 31 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 224/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 31 stycznia 2023 r. znak: [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że pismem z 11 kwietnia 2023 r. stanowiącym wykonanie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z 3 kwietnia 2023 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 31 stycznia 2023r. poprzez nadesłanie numeru PESEL oraz uiszczenie od niej wpisu. Przesyłka zawierająca ww. korespondencję została doręczona skarżącej 17 kwietnia 2023 r., co potwierdza własnoręczny podpis skarżącej złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W dniu 25 kwietnia 2023 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pomyliła datę odbioru korespondencji a na kopercie nie postawiono datownika z datą wydania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. We wniosku skarżąca podała numer PESEL oraz załączyła dowód uiszczenia wpisu od skargi w stosownej wysokości. Uzasadniając odmowę uwzględnienia powyższego wniosku Sąd stwierdził, że nie mógł on odnieść skutku w postaci przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu skarżąca dopuściła się zaniedbania, którego nie można zakwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Strona wprost przyznała, że przyczyną uchybienia terminu było jej błędne przeświadczenie o dacie odbioru przesyłki sądowej, odebranej przez nią osobiście. Nikt poza skarżącą, żadna okoliczność od niej niezależna nie były zatem przyczyną tego błędu. Nie ulega więc wątpliwości, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącej. Błędne przyjęcie, kiedy upływa termin do uzupełnienia braków formalnych oraz fiskalnych skargi jest w tym wypadku skutkiem niedbałości strony w prowadzeniu swoich spraw, to zaś wyklucza przyjęcie, że do uchybienia doszło w sposób przez spółkę niezawiniony. Sąd zauważył przy tym, że przepisy prawa nie przewidują obowiązku umieszczania na kopercie datownika z datą wydania przesyłki poleconej. W razie wątpliwości co do daty odebrania przesyłki sądowej skarżąca miała możliwość sprawdzić tę datę w elektronicznym systemie doręczeń przesyłek przez pocztę, gdzie rejestrowane są przesyłki polecone. W tych okolicznościach Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zażaleniem E. P. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi i nie uiściła od niej wpisu w terminie w skutek własnych zaniedbań oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że nie wykazała ona braku swojej winy niedokonania czynności uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od tej skargi w terminie, podczas gdy nie było winy skarżącej w niedokonaniu w terminie uzupełnienia przedmiotowych braków. Skarżąca ponownie podniosła, że pomyliła daty odbioru przesyłki a na kopercie nie postawiono datownika z datą wydania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak po jej stronie winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sytuacja w której skarżąca osobiście odbiera wezwanie do uzupełnienia braków skargi i myli datę, w której odebrała tę korespondencję przez co nie dochowuje terminu do ich uzupełnienia, należy oceniać w kategoriach braku dochowania należytej staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy, co z kolei wyklucza możliwość uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Odnośnie natomiast podnoszonych przez skarżącą okoliczności sugerujących, że do odbioru przez nią wezwania do uzupełnienia przedmiotowych braków skargi mogło dojść 18 a nie 17 kwietnia 2023 r. wskazać należy, że okoliczność doręczenia skarżącej wezwania w dniu 17 kwietnia 2023 r. została również potwierdzona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem doręczającego (k. 35). Z tych wszystkich względów wniesione zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.