II OZ 413/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2307/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Opinogóra Górna z 8 kwietnia 2024 r., znak EKZ.5343.1.2024 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 lipca 2024 r., znak WSO-I.621.1.69.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2307/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 lipca 2024 r., znak WSO-I.621.1.69.2024 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Opinogóra Górna z 8 kwietnia 2024 r., znak EKZ.5343.1.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że brak możliwości dostępu do nieruchomości oraz utrudnienia związane z koniecznością wymiany dokumentów, nie uzasadniają oceny, że wykonanie kwestionowanych decyzji skutkować może wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji na potwierdzenie podnoszonych okoliczności, a sama obawa, że w przyszłości może zaistnieć zdarzenie, które spowoduje wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a nie stanowi okoliczności pozwalających na ustalenie, że wstrzymanie aktów jest zasadne. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja orzekająca o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. Skutki tej decyzji nie mają charakteru nieodwracalnego. Ponadto nie powoduje ona powstania, ani utraty jakichkolwiek praw. Natomiast ewentualne wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy bezpośrednim wynikiem wykonania takiej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący W.K., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wymeldowanie uniemożliwi mu dostęp do nieruchomości, na terenie której znajdują się części do specjalnie przystosowanego do jego potrzeb – jako osoby niepełnosprawnej – samochodu. W przypadku awarii i konieczności wymiany części w samochodzie nie będzie mógł z niego korzystać, co może zagrozić jego zdrowiu. Wymeldowanie spowoduje również utrudnienia związane z koniecznością wymiany dokumentów, co w przypadku niepełnosprawności skarżącego jest szczególnie dotkliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wynika z tego, że przed sądem administracyjnym wymagane jest wykazanie czy może wystąpić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To umożliwia sądowi administracyjnemu wstrzymanie wykonania decyzji. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji i nie wykazuje przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku strona skarżąca nie przytoczyła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. Ponadto w przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie przedmiot decyzji objętych wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Otóż co do zasady ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu, ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień (praw przedmiotowych i podmiotowych) do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynym kryterium rozstrzygającym o wymeldowaniu jest ustalenie przez właściwy organ faktu, czy obywatel polski opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Związane jest to zatem z określonym stanem faktycznym, a nie prawnym. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczeń, które stwierdzają jedynie pewien stan faktyczny, zatem posiadają jedynie charakter ewidencyjny (por. postanowienia NSA: z 22 kwietnia 2015 r., II OZ 307/15; z 5 maja 2015 r., II OZ 374/15; z 21 października 2020 r., II OZ 898/20; z 2 grudnia 2020 r., II OSK 2764/20). Nie mają one charakteru nieodwracalnego. Ponadto tego rodzaju rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego ewentualnych praw do lokalu, jeżeli takowe posiada. Nie stanowi też o ustanowieniu zakazu przebywania w dotychczasowym lokalu. O powyższych skutkach mogą rozstrzygać sądy powszechne. Z faktu zaprzeczenia przebywania danej osoby w dotychczasowym miejscu stałego pobytu nie mogą wynikać trudne do odwrócenia skutki. W każdym momencie osoba wymeldowana z dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego, jeśli jej miejsce faktycznego pobytu ulegnie zmianie ponownie na adres, z którego została poprzednio wymeldowana, może dokonać zameldowania pod tym adresem. Skutki decyzji o wymeldowaniu nie mają zatem charakteru nieodwracalnego. Nie stanowi też podstawy dla dokonania odmiennej oceny argumentacja zawarta w zażaleniu, która bazuje na twierdzeniach opartych na istocie wymeldowania. Poza tym wskazywane okoliczności to normalne skutki wymeldowania, nie mają charakteru nieodwracalnego, jak i trudno uznać, że łączy się z nimi znaczna szkoda, np. pozostawienie rzeczy w lokalu. Samo powołanie się na okoliczność wymeldowania skarżącego jest niewystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów przedmiotowy wniosek nie mógł być uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.