II OZ 412/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 151/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w sprawie ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 151/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w sprawie ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2017 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca Spółka wniosła skargę na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2017 r., którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku biurowego wraz z łącznikiem, zlokalizowanych na działkach nr ewid.: [...] i [...]przy ul. [...] w[...] i jednocześnie nałożono na skarżącą Spółkę obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 1 października 2018 r., następujących dokumentów: - zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy ww. obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - czterech egzemplarzy projektu budowlanego ww. obiektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, opracowanego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi oraz przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonej zaświadczeniem wydanym przez tę izbę z określonym w nim terminem ważności; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W jej treści zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że niewstrzymanie wykonania objętych wnioskiem aktów może doprowadzić do wyrządzenia szkody w mieniu oraz spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Spółki niewykonanie nałożonych obowiązków w terminie będzie skutkować zastosowaniem art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a konsekwencją przedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów będzie wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 300.000 zł. Zatem w obydwu przypadkach niewstrzymanie wykonalności postanowień organów obu instancji może wiązać się z negatywnymi skutkami finansowymi po stronie Spółki. Nadto wskazano, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż w wyniku sadowej kontroli legalności zaskarżone postanowienia zostaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylone. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek Spółki nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazując na normę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wyjaśnił, że w tej sprawie nie zostało wykazane, iż zachodzi którakolwiek z przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Okoliczność przywołana przez autora wniosku, tj. możliwość ewentualnego wydania przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki obiektu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nie stanowi bezpośredniego następstwa wykonalności zaskarżonego postanowienia, lecz konsekwencję ewentualnego niezastosowania się przez Spółkę do obowiązków nałożonych na nią tym postanowieniem, stąd też wystąpienie tej okoliczności byłoby uzależnione od działań skarżącej Spółki. Ponadto Sąd zauważył, że taka ewentualność nie świadczy o możliwości spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, albowiem skutki tego rodzaju wywoływałaby dopiero decyzja o rozbiórce. Również ewentualny obowiązek uiszczenia przez Spółkę opłaty legalizacyjnej nie stanowiłby konsekwencji wykonalności postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie, lecz dopiero postanowienia ustalającego taką opłatę. Ubocznie zaś Sąd zauważył, że skarżąca Spółka nie wykazała, jakoby obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 300.000 zł mógłby narazić ją na znaczną szkodę. Uiszczenie takiej należności ze swej istoty nie powoduje natomiast trudnego do odwrócenia skutku, albowiem opłata legalizacyjna – w razie uchylenia postanowienia o jej ustaleniu – podlega zwrotowi na rzecz zobowiązanego. Podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji nie mogły także stanowić zarzuty co do legalności tych rozstrzygnięć, albowiem argumenty te mogą stać się przedmiotem oceny Sądu dopiero na etapie rozpoznawania skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wniosła skarżąca Spółka, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie w razie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o potencjalne skutki zaskarżonego postanowienia, a te zostały wskazane przez organ w pouczeniu wprost – "zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie w/w obowiązków, stosuje się ust. 1 tzn. organ nadzoru budowlanego I instancji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.". A zatem nakaz rozbiórki jest realną konsekwencją zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji realnym niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za trafną należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że skarżąca Spółka nie wskazała na okoliczności, które usprawiedliwiałby objęcie postanowień organów administracji objętych wnioskiem ochroną tymczasową. Obawa Spółki, że w przyszłości w przypadku niewywiązania się przez Spółkę z nałożonych obowiązków może dojść do rozbiórki obiektu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to bowiem nie nakłada na Spółkę obowiązku rozbiórki. Prawidłowo także Sąd pierwszej instancji ocenił kwestię ewentualnego obowiązku uiszczenia przez Spółkę opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.