II OZ 403/24

Dnia 17 lipca 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 149/24 o odrzuceniu skargi S. z siedzibą we W. na uchwałę Rady Miejskiej we W. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących w rejonie ulicy [...] ([...]) oraz ulicy [...] we W. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 149/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") we Wrocławiu odrzucił skargę S. ("Stowarzyszenie") na uchwałę Rady Miejskiej we W. z [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej i inwestycji towarzyszących w rejonie ulicy [...] ([...]) oraz ul. [...] we W. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie wniosło do WSA we Wrocławiu skargę na w/w uchwałę Rady Miejskiej we W. z [...] grudnia 2023 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 lutego 2024 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego bądź uwierzytelnionej fotokopii dokumentu lub uwierzytelnionego wydruku poczty elektronicznej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została awizowana w dniu 6 marca 2024 r. Ponowna awizacja została dokonana w dniu 14 marca 2024 r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie 14 dni od pierwszej próby doręczenia, przesyłka została zwrócona do nadawcy. Wobec wskazanych okoliczności sąd pierwszej instancji, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm., Ppsa) oraz art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy, skargę odrzucił, zwracając przy tym stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie, reprezentowane na tym etapie przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) art. 47 § 1 i 2 Ppsa poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji uznanie, iż przedłożona skarga nie spełniała wymogów formalnych, w tym rzekomo nie zawierała egzemplarza jej odpisu, podczas gdy rzeczony egzemplarz odpisu w formie fotokopii został prawidłowo załączony i przedłożony przez skarżącego wraz ze skargą; 2) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 Ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie złożonej przez skarżącego skargi wskutek braku uzupełnienia rzekomego braku formalnego, podczas gdy skarga w istocie nie zawierała braków formalnych uniemożliwiających nadanie sprawie dalszego biegu; 3) art. 34 Ppsa poprzez jego błędną interpretację i w efekcie uniemożliwienie skarżącemu osobistego działania przed sądem administracyjnym, wobec nałożenia na skarżącego niemożliwego do wykonania przez niego osobiście wymogu poświadczenia złożonego wraz ze skargą jej odpisu; 4) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego błędne niezastosowanie i naruszenie tym samym prawa skarżącego do sądu i do rozpatrzenia sprawy wskutek złożenia skargi, podczas gdy nie zaistniał w niniejszej sprawie brak formalny uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu. W związku z powyższym na podstawie art. 194 § 3 Ppsa strona wnosząca zażalenie wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie podnosi, że dołączyło do skargi rzeczony egzemplarz odpisu, wskazując przy tym, że fakt, że skarga została złożona przez skarżącego, który na etapie jej składania nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, faktyczne złożenie poświadczonej fotokopii skargi było poza możliwościami skarżącego, ponieważ samodzielnie nie posiada uprawnień do uwierzytelniania dokumentów. W tym stanie rzeczy odrzucenie złożonej przez skarżącego skargi, w sytuacji gdy dołączony był do niej odpis i spełniała ona ustawowe wymogi formalne, natomiast w uznaniu sądu nie można było nadać sprawie biegu, wobec braku poświadczenia tegoż odpisu, zdaniem tejże strony, stanowi nadmierny formalizm uniemożliwiający stronie dochodzenie swoich słusznych praw. W odpowiedzi Rady Miejskiej W. na wniesione zażalenie wniesiono o jego oddalenie. W ocenie tegoż organu prawidłowo sąd pierwszej instancji skonstatował, że stwierdzony brak formalny skargi i jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie obligowało do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, jak również nie wprowadził żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Również uczestnik – L. sp. z o.o. z/s we W. wnosiła o oddalenie zażalenie. Zdaniem uczestnika słusznie WSA we Wrocławiu odwołał się do uchwały NSA z 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13, stwierdzając, że nieusunięcie w niniejszej sprawie braku formalnego w zakresie nadesłania 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego bądź uwierzytelnionej fotokopii dokumentu lub uwierzytelnionego wydruku poczty elektronicznej prowadzi do odrzucenia skargi. Uczestnik w dalszej części uzasadnienia, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że wbrew twierdzeniom skarżącego, wymaganym elementem odpisu jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem i dopiero przedstawienie tak uwierzytelnionego pisma odzwierciedlającego treść oryginału warunkuje spełnienie wymogów określonych przepisem art. 47 § 1 i 2 Ppsa. Pismem z 26 kwietnia 2024 r. Stowarzyszenie wystąpiło do WSA we Wrocławiu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 57 § 1 Ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, z kolei w art. 47 § 1 Ppsa przewiduje się, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 Ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie brakiem formalnym nieuzupełnionym w terminie był brak odpisu skargi. Konsekwencją nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi w zakreślonym terminie było jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Powyższe stanowisko sądu pierwszej instancji pozostaje w zgodzie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiwsa 2014, nr 3, poz. 39), w której przyjęto, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wobec powyższego należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do twierdzeń zawartych w zażaleniu wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, na prezentacie WSA we Wrocławiu, umieszczonej na złożonej skardze, znajduje się adnotacja pracownika przyjmującego w biurze podawczym przesyłkę, o treści: "1 skarga + odp. na skargę + 1 odpis odp. na skargę" (k. 2 akt sądowych). Z adnotacji tej wynika, że organ przekazał do WSA we Wrocławiu skargę, odpowiedź na skargę oraz odpis odpowiedzi na skargę. Sąd wojewódzki nie kwestionował zatem faktu, że do skargi strona załączyła jeden odpis skargi. Brakowało bowiem jednego odpisu skargi dla uczestnika postępowania. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie jej brakującego odpisu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd nie dysponował bowiem odpisem skargi celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Jeden egzemplarz odpisu skargi, który został złożony przez Stowarzyszenie wraz ze skargą, nie został bowiem sądowi przez organ przekazany, przy czym – co jeszcze raz należy wyraźnie podkreślić – to obowiązkiem strony (wynikającym z art. 47 § 1 Ppsa) jest dołączenie odpowiedniej liczby odpisów pisma – w tej sprawie dla organu i uczestnika postępowania. Skoro organ odpis skargi zatrzymał, to zabrakło odpisu dla uczestnika postępowania. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało zatem prawidłowo wystosowane, ale nie zostało podjęte przez Stowarzyszenie. Doręczenie wezwania sądu wojewódzkiego o uzupełnienie braków formalnych na wskazany w skardze adres było prawnie skuteczne (w trybie awizacji przesyłki) i skutkowało upływem wyznaczonego w tym wezwaniu terminu na uzupełnienia braków formalnych skargi. Skoro brak formalny nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, w rezultacie zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, a zarzuty naruszenia wyłuszczonych w zażaleniu przepisów Ppsa nie są trafne. Nie jest także skuteczny zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawo do sądu nie zostało ograniczone, to brak zrealizowania wezwania skierowanego do strony wnoszącej skargę przez sąd skutkował nakazem odrzucenia skargi. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.