II OZ 396/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1160/23 odrzucające skargę S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2023 r., znak: DON.7200.128.2022.KPI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1160/23, odrzucił skargę S. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2023 r., znak: DON.7200.128.2022.KPI oraz zwrócił skarżącej uiszczony w kwocie 200 zł wpis sądowy od skargi. Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 25 maja 2023 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Skuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braków skargi nastąpiło w dniu 9 czerwca 2023 r., a więc siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 16 czerwca 2023 r. W zakreślonym terminie uiszczono należny wpis sądowy od skargi. Profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz nie nadesłał odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie "art. 58 § 1 ust 3" p.p.s.a., "przez uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych, gdzie pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej także przed NSA w postępowaniu w przedmiocie decyzji DON.7200.128.2022.kpi zostało złożone na etapie wcześniejszym i powinno znajdować się w aktach sprawy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Ponadto, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik strony skarżącej, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 25 maja 2023 r., został wezwany pismem z dnia 30 maja 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez: a) złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; b) nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, celem doręczenia uczestnikom postępowania - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca to wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w dniu 9 czerwca 2023 r. Analiza akt sądowych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że w zakreślonym przez Sąd terminie (upływał z dniem 16 czerwca 2023 r.), nie uczyniono zadość wezwaniu. Słusznie zatem, mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis sądowy. W odniesieniu do argumentacji podniesionej w zażaleniu wyjaśnić należy, że okoliczność, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą znajdowało się w aktach administracyjnych, nie ma znaczenia dla sprawy sądowoadministracyjnej. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Należy także wskazać, że zgodnie z zasadą wolnego wyboru działania przed sądem administracyjnym (art. 34 p.p.s.a.), to do strony postępowania należy decyzja odnośnie tego, czy przed sądem administracyjnym będzie występowała osobiście, czy też będzie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego. Przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych, ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (zob. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; postanowienie NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1039/17). Ponadto, strona skarżąca była wezwana nie tylko do nadesłania pełnomocnictwa procesowego, lecz także odpisu skargi. Fakt ten został natomiast "przemilczany" w złożonym środku zaskarżenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.