II OZ 38/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 431/23 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 431/23 w sprawie ze skargi B. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2023 r. nr WOA.7722.31.2023.RD w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 431/23, odmówił B. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 28 września 2023 r., zapadłego w sprawie o ww. sygnaturze akt oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem uiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd przywołał dyspozycję przepisów art. 141 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz podał, że w związku z wydaniem wyroku z dnia 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym przesyłką pocztową przesłano do pełnomocnika skarżącego odpis wyroku. Przesyłkę powyższą pełnomocnik skarżącego adw. K. B. odebrał w dniu 19 października 2023 r. za pośrednictwem swojego pełnomocnika pocztowego. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał zatem z dniem 26 października 2023 r. (czwartek). Wniosek do Sądu w tej sprawie został natomiast nadany w urzędzie pocztowym w dniu 27 października 2023 r., a zatem już po upływie terminu określonego dla opisanej czynności procesowej. Wniosek jest w związku z tym bezskuteczny, jako wniesiony z uchybieniem 7-dniowego terminu (art. 85 p.p.s.a.). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 141 § 3 i art. 225 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. (Spółka) [następca prawny strony skarżącej], wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. i art. 85 p.p.s.a., poprzez niedokonanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz jego jednostronną i wybiórczą ocenę sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, wyrażającą się w arbitralnym uznaniu, iż skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia po terminie, w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pominął kluczową dla sprawy kwestię, iż dla ustalenia terminu wniesienia pisma do sądu za pośrednictwem urzędu pocztowego decydujące znaczenie ma data stempla pocztowego, w konsekwencji czego błędne ustalenie przez Sąd, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony po terminie; 2) art. "45 § 1" Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie zagwarantowanego Konstytucją prawa do sprawiedliwego rozparzenia sprawy, a w konsekwencji ograniczeniu prawa do uzyskania uzasadnienia wyroku z dnia 28 września 2023 r., a tym samym pozbawienie skarżącego prawa do zaskarżenia ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Z treści powołanego przepisu wynika, że termin "tygodniowy", w którym strona może żądać doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem jest terminem ustawowym, co oznacza, iż nie może być on ani przedłużany, ani skracany. Termin ten rozpoczyna się albo w dniu ogłoszenia wyroku - jeżeli sprawa rozpoznawana była na rozprawie, albo w dniu doręczenia odpisu sentencji wyroku - jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie wyrok oddalający skargę został wydany na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2023 r. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis sentencji wyroku została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 października 2023 r. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 26 października 2023 r. Biorąc pod uwagę, że skarżący reprezentowany przez pełnomocnika dopiero w dniu 27 października 2023 r. (data nadania w UP) złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, że wniosek został złożony po terminie i w konsekwencji zasadnie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Słusznie powołuje się autor zażalenia na dyspozycję art. 83 § 3 p.p.s.a. (oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu), lecz nie wiadomo z jakich względów twierdzi, że "data pieczęci pocztowej na kopercie, w której znajdował się przedmiotowy wniosek o uzasadnienie wskazywała na datę 26 października 2023 roku (k. 54 i nast. akt sąd.), a więc datę mieszczącą się w terminie na złożenie przedmiotowego wniosku o uzasadnienie". Pieczęć pocztowa na kopercie bezsprzecznie wskazuje datę "27102023". Pełnomocnik strony skarżącej nie przedstawił żadnego dowodu (np. wyciąg z książki nadawczej, potwierdzenie nadania listu poleconego), który podważyłby ww. okoliczność, tj. nadania przesyłki w dniu 27 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem zarzutu naruszenia art. 133 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 83 § 3 i art. 85 p.p.s.a. Nie można także zgodzić się ze stroną skarżącą, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spowodowałoby naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach p.p.s.a., których zgodność z Konstytucją nie została zakwestionowana. Nie można wywodzić naruszenia przepisów Konstytucji z faktu niezachowania należytej staranności w prowadzeniu przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika własnych spraw. Końcowo należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji po zwrocie akt sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.