II OZ 366/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H.i A. H. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 385/24 wzywające do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. H. i A. H. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 1096/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

B. H. i A. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 1096/2023, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 10 listopada 2023 r., nr 413/23, nakładające na ww. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 44.900,88 zł, z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, tj. rozbiórki obiektu budowlanego o funkcji mieszkalnej. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 385/24, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, zwane dalej: "rozporządzeniem"), wezwał solidarnie B. H. i A. H. do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 1248 zł od skargi na ww. postanowienie, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał jednocześnie, że skarżący uiścili wpis sądowy w kwocie 100 zł zamiast wymaganej kwoty 1348 zł. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyli skarżący zarzucając naruszenie "§ 2 pkt 1 ppkt 1" (powinno być § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że od wniesionej skargi należało uiścić wpis stosunkowy, pomimo że należny jest, uiszczony w całości, wpis stały w kwocie 100 zł. Podnieśli, że w przedmiocie wysokości wpisu sądowego i podstawy jego wyliczenia, w sytuacji gdy sprawa dotyczy postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, zapadło wiele "wyroków" tutejszego Sądu, który wskazał, że wpis sądowy w takim przypadku "jak nasz" winien wynosić 100 zł i nie powinien być obliczany jako opłata stosunkowa. Skarżący przywołali postanowienia NSA: z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 283/08; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 608/10; z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 339/11; z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 119/18. Dodatkowo, skarżący podkreślili, że w pouczeniu do postanowienia z dnia 29 grudnia 2023 r., nr 1096/2023, wyraźnie wskazano, że od skargi na postanowienie organu II instancji należy uiścić wpis stały w kwocie 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowo-przedmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a., który nie znajduje w tej sprawie zastosowania) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Skarżący nie złożyli w skardze lub innym piśmie procesowym (przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia) wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części, a to oznacza, że byli zobowiązani do ich ponoszenia w sprawie, w tym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie zasadnie podjął działania celem wezwania skarżących do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Prawidłowo także ustalił wysokość wpisu oraz wskazał właściwą podstawę prawną wezwania skierowanego do skarżących. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, zgodnie z którym, od skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane w postępowaniu egzekucyjnym pobiera się wpis stosunkowy na podstawie art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 rozporządzenia. Wskazuje się bowiem, że skarga na tego typu postanowienie jest sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna (zob. postanowienia NSA: z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II OZ 409/23; z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt III OZ 47/23; z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II OZ 507/22; z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II OZ 584/21; z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OZ 471/21; z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 283/21). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem poglądów odmiennych prezentowanych w powołanych przez skarżących orzeczeniach tutejszego Sądu. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi - w przypadku należności do ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Organ nałożył na skarżących grzywnę w wysokości 44.900,88 zł - wpis sądowy od skargi wynosi więc 1348 zł. Stosownie do art. 219 § 2 zd. 2 p.p.s.a. końcówki opłat zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych. Wobec tego, że skarżący uiścili jedynie 100 zł tytułem wpisu, prawidłowo wezwano ich do uzupełnienia solidarnie wpisu o pozostałe 1248 zł. W odniesieniu do argumentacji podniesionej w zażaleniu wyjaśnić należy, że organ administracji w swoim postanowieniu błędnie pouczył stronę co do charakteru wpisu sądowego. Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na zasadność wydania przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału kwestionowanego zarządzenia, gdyż to w jego gestii leży prawidłowe określenie wysokości należnego w sprawie wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.