II OZ 365/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 37/23 o odrzuceniu skargi F. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2022 r., nr WOA.7721.229.2022.ARO w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 37/23, odrzucił skargę F. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2022 r., nr WOA.7721.229.2022.ARO. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że pismem datowanym na 28 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 grudnia 2022 r. Wraz z skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Po 10/23, referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 11 kwietnia 2023 r. w trybie doręczenia zastępczego do rąk dorosłego domownika U. Z. Do dnia 25 kwietnia 2023 r. skarżąca wpisu nie uiściła. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Po 10/23, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego tegoż Sądu z dnia 3 marca 2023 r., odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W następstwie powyższego, skarżąca zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 37/23, została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis przedmiotowego zarządzenia został skutecznie doręczony w dniu 11 kwietnia 2023 r. Odbiór przesyłki kwitował dorosły domownik. Doszło zatem do doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. W myśl dyspozycji art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Tryb doręczenia nie jest kwestionowany. W wyznaczonym terminie nie uiszczono żądanej zarządzeniem kwoty w wysokości 500 złotych. Skarżąca nie złożyła także zażalenia na powyższe zarządzenie. Nie ulega zatem wątpliwości, że brak fiskalny skargi nie został usunięty. W związku z powyższym, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych Sądu Wojewódzkiego w zakresie prawidłowości uznania, że brak fiskalny skargi nie został uzupełniony w terminie. Podnoszona okoliczność, że skarżąca nie jest w stanie pokryć żadnych kosztów sądowych nie może odnieść zamierzonego skutku na obecnym etapie postępowania. Ponadto, jak wskazano wyżej, wydanie ww. zarządzenia zostało poprzedzone prawomocnym rozpoznaniem wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.