II OZ 346/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Z. i H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 978/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Z. i H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 września 2025 r. nr SKO Gd/545/25 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 2. zwrócić skarżącym solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 zł (sto złotych).

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 978/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu wniosku G. Z i H. Z. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Z i H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 września 2025 r., nr SKO Gd/545/25 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania. We wniosku skarżący podali, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia grozi wyrządzeniem im znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wyjaśnili, że usunięcie gruzu nagromadzonego na drodze jest niemożliwe, a jego ewentualne usunięcie może spowodować zerwanie zbyt dużej ilości gruntu. Wskazali, że obecnie nie wiadomo, jak gruz przeniknął głęboko w drogę, jednak w ocenie RDOŚ przemieszanie jest na tyle zaawansowane, że przeprowadzenie tych prac jest niemożliwe. Dodatkowo podnieśli, że droga znajduje się przy rowie melioracyjnym, co szczególnie naraża na powstanie nieodwracalnej szkody dla środowiska, w postaci zapadnięcia gruntu i w konsekwencji przysypania rowu melioracyjnego. W ich ocenie skutki podjęcia takich prac na obecnym etapie mogą spowodować konieczność podjęcia prac naprawczych, których wartość ciężko oszacować, może nawet zaistnieć konieczność wyznaczenia nowego rowu melioracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki zaznaczył, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego z argumentacji przedstawionej we wniosku nie wynika, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo ogólnikowy. Nie dość, że skarżący nie przedstawili żadnych szczególnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, to uzasadnienie wniosku sprowadza się w głównej mierze do polemiki ze stanowiskiem wyrażonym przez organ w zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Ogólnikowe twierdzenia skarżących, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli G. Z i H. Z., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i wydanie orzeczenia reformatoryjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 61 § 3 p.p.s.a. polegającego na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że w sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, w szczególności istniało realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 p.p.s.a, polegającego na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, przez pominięcie stanowiska Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, z którego jednoznacznie wynika, że usunięcie gruzu z jezdni jest niemożliwe technicznie, a mimo to braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na braku należytego uzasadniania rozstrzygnięcia, w szczególności przez niewskazanie, dlaczego Sąd I instancji w zasadzie pominął stanowisko Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz z jakich przyczyn uznał za zasadne nałożenie obowiązku obiektywnie niecelowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte okazały się trafne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Krokowa z dnia 18 grudnia 2024 r. nakazującą przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...], obręb [...], czyli przywrócenie na działce produkcji rolniczej jako łąka/pastwisko przez usunięcie obcego materiału do pierwszej warstwy gruntu rodzimego, nawiezionego w celu wykonania wyniesienia służącego jako plac i dojazd do placu oraz usunięcie materiału syntetycznego zlokalizowanego przy brzegu rzeki [...]. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym w jego uzasadnieniu nawiązano do zarzutów skargi, w szczególności wskazano na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania obowiązku polegającego m.in. na usunięciu gruzu nagromadzonego na drodze. Trafnie Sąd Wojewódzki zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że podstawą do uwzględnienia wniosku nie mogła być zawarta w nim argumentacja kwestionująca zasadność zaskarżonej decyzji. Prawidłowość rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji oceniana jest bowiem na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy. Natomiast badając przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki powinien uwzględnić nie tylko argumenty podane we wniosku, ale też okoliczności wynikające z akt sprawy. Treść decyzji wydanych w sprawie niewątpliwie potwierdza szeroki zakres robót związanych z nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Z załącznika decyzji oraz dokumentacji zdjęciowej wynika w szczególności, że roboty budowlane zmierzające do likwidacji utwardzeń na gruncie, zwłaszcza drogi dojazdowej będą miały złożony charakter, a w razie ewentualnego uchylenia przedmiotowych decyzji przywrócenie zagospodarowania terenu łączyłoby się z dużym nakładem sił i środków finansowych. W konsekwencji orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.