II OZ 337/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 78/24 o odrzuceniu skargi K.P. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1914/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie D.K.

Postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 78/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) 13 listopada 2023 r. nr 1914/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że K.P. i D.K. wniosły do WSA w Warszawie skargę na w/w postanowienie MWINB. Następnie zarządzeniem z 28 października 2024 r. wezwano K.P. do usunięcia braków formalnych skargi na w/w postanowienie MWINB, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie bądź złożenie skargi własnoręcznie przez nią podpisanej. Ponadto zarządzeniem z 14 października 2024 r., z uwagi na zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy, wezwano skarżącą (K.P.) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do usunięcia ww. braków skargi zostały doręczone K.P. w dniu 13 listopada 2024 r. Wobec nieusunięcia braków formalnych skargi przez K.P. w wyznaczonym terminie, sąd pierwszej instancji jej skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K.P. i D.K. W uzasadnieniu środka zaskarżenia zakwestionowano m. in. zasadność ponoszenia kosztów sądowych oraz podniesiono argumentację odnoszącą się do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia MWINB. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D.K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4) Ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przepis art. 49 § 1 Ppsa stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 Ppsa jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, w wykonaniu zarządzenia asesora WSA w Warszawie z 28 października 2024 r., pismem z tej samej daty została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, przez nadesłanie bądź złożenie skargi własnoręcznie podpisanej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 13 listopada 2024 r., co oznacza, że termin na jego wykonanie upływał z dniem 20 listopada 2024 r. Skarżąca nie uczyniła jednak zadość wezwaniu sądu. Powyższego nie zakwestionowano w zażaleniu. Słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Zgodnie zaś z art. 230 § 1 i § 2 Ppsa od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 Ppsa skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy Ppsa i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 Ppsa) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 Ppsa i nast.). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 148/24 (utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z 7 października 2024 r.), odmówiono K.P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie wykonała, doręczonego jej w dniu 13 listopada 2024 r., zarządzenia z 14 października 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od złożonej przez nią skargi na postanowienie MWINB. Prawidłowo przyjął sąd wojewódzki, że skarżąca nie uzupełniła także braku fiskalnego skargi. W związku z powyższym zażalenie K.P. należało oddalić. Zażalenie złożone zaś przez D.K. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zażalenia obowiązkiem sądu jest kontrola środka zaskarżenia pod kątem spełnienia wymagań formalnych, jak również pod kątem dopuszczalności takiego środka. Zgodnie bowiem z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Uprawnienie to przysługuje oczywiście również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli zażalenie podlegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, a to na mocy art. 180 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie D.K. nie może wykazać się interesem prawnym w zaskarżeniu postanowienia o odrzuceniu skargi K.P. Odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie wpływa na sytuację prawną podmiotów innych niż K.P., zatem nie można mówić, by inne osoby posiadały interes prawny w kwestionowaniu ustaleń sądu o zasadności odrzucenia skargi (zob. postanowienie NSA z 23 marca 2022 r., II OZ 111/22., LEX nr 3365979). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1. sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa oraz jak w pkt 2. sentencji w oparciu o art. 180 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.