II OZ 329/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 458/16 o odrzuceniu sprzeciwu R.P. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 458/16 w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw R.P. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 sierpnia 2016 r. w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 2 maja 2016 r. R.P. działając w imieniu własnym oraz w imieniu M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisaną wyżej decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 marca 2016 r. Zarządzeniem referendarza sądowego z 23 sierpnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek M.P. w przedmiocie prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego zarządzenia wniósł R.P. Odrzucając sprzeciw Sąd I instancji wskazał, że środek zaskarżenia od orzeczeń wydanych w przedmiocie prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Strona niewystępująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji do wniesienia zarówno sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, jak i do złożenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza. Oznacza to, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy powinien być wnioskodawca, natomiast ani strona przeciwna ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, ponieważ postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.P. wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a."), od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Ponadto postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek, a środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy (art. 252 § 3 p.p.s.a.). Z cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika wola ustawodawcy zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w incydentalnym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy. W obowiązującym stanie prawnym jedynym podmiotem uprawnionym do kwestionowania rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy jest wnioskodawca, a więc tylko wnioskodawca ma interes prawny do wniesienia zażalenia bądź sprzeciwu od postanowienia lub zarządzenia wydanego na jego wniosek i dotyczącego prawa pomocy. Stąd też Sąd I instancji trafnie odrzucił sprzeciw występującego w imieniu własnym R.P. od zarządzenia referendarza sądowego pozostawiającego bez rozpoznania wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.