II OZ 327/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. F. i M. F. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 227/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skarg M. K., D. K., A. R., T. G., S. P., M. P., K. B., J. B., J. S., J. S., M. S., M. L., A. J., E. L., J. L., G. L., M. B., M. F., M. F., W. B., B. B., L. S., J. S., J. G., Ł. P., S. P., M. P., J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie

W piśmie z dnia 9 lutego 2023 r. m.in. skarżący wymienieni w sentencji postanowienia, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] 2023 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała pełnomocnika skarżących do podania, czy osoby, które zamieszkują pod tymi samymi adresami mają wspólny interes w zaskarżeniu ww. decyzji SKO w Olszynie z dnia [...] 2023 r., czy też każdy z nich posiada odrębny interes (np. są właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości położonych w sąsiedztwie inwestycji). W piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżących poinformował, że "skarżący figurujący na liście pod tym samym adresem zamieszkania posiadają wspólny interes w zaskarżeniu decyzji". Zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała pełnomocnika M. F. i M. F. do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie z dnia 19 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na to postanowienie podnosząc, że wszyscy skarżący występują jako jedna grupa mieszkańców zatem wpis sądowy powinien zostać ustalony w jednej wysokości od nich wszystkich. Podał, że wspólny wpis w wysokości 500 zł został uiszczony przy wnoszeniu skargi, zatem nie było podstaw do wzywania skarżących do uiszczenia dodatkowych wpisów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji – a takim jest m.in. skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa wskazane wyżej rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. W sprawach dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czyli zagadnienia z zakresu zagospodarowania przestrzennego należny jest wpis stały w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia czyli 500 zł (por. postanowienia NSA: z 26.06.2018 r. II OZ 662/18; z 12.07.2018 r. II OZ 776/18; z 13.03.2018 r. II OZ 223/18, z 26.08.2010 r. II OZ 793/10). Wpis został zatem ustalony w prawidłowej wysokości. Do rozstrzygnięcia pozostała zatem jedynie kwestia, czy w sprawie objętej skargą wszyscy skarżący powinni uiścić jeden wspólny wpis od skargi. Zgodnie z art. 214 § 1 i § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Przy czym pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (art. 214 § 2 zd. drugie). Podkreślić jednak należy, że zasada ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Wspólność uprawnień i obowiązków występuje zazwyczaj, gdy pismo wnoszą osoby będące współwłaścicielami (współużytkownikami) jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzące swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Zauważyć należy, że Przewodnicząca Wydziału II WSA w Olsztynie podjęła czynności w celu ustalenia, charakteru współuczestnictwa skarżących w niniejszej sprawie i wezwała pełnomocnika do stosownych wyjaśnień (pismo z 30 marca 2023 r.). Na podstawie uzyskanych informacji prawidłowo uznała, że w sprawie zachodzi mieszany charakter współuczestnictw tzn. materialno - formalny. Za mające wspólne interesy w sprawie uznano jedynie osoby zamieszkujące pod tym samym adresem i do nich wystosowano stosowne wezwania do uiszczenia wpisu solidarnego. Ustalenie to oparto co prawda na pewnym uproszczeniu, że mieszkańcy jednej nieruchomości mają wspólny interes prawny w zaskarżeniu ww. decyzji, jednak za prawidłowe należało uznać, że sprawa nie jest objęta tylko jednym wpisem sądowym. W przypadku wszystkich skarżących zasadnie uznano, że ich prawa i obowiązki nie są wspólne, co wynika z treści samej skargi, skoro nie są współwłaścicielami bądź współużytkownikami jednej nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Okoliczność, że wszyscy skarżący wnieśli skargę na tę samą decyzję nie może stanowić o tym, że w sprawie należny będzie tylko jeden wpis sądowy. Każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny (z wyjątkiem opisanej wyżej sytuacji osób zamieszkałych pod tym samym adresem), czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. Takiego współuczestnictwa, mającego charakter formalny, nie obejmuje art. 214 § 2 p.p.s.a. Tym samym nie było podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi takie współuczestnictwo, które uprawniałoby do uiszczenia jednego wpisu od skargi przez wszystkich skarżących łącznie. Skoro zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.