II OZ 316/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2001/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2022 r. nr 828/22 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2001/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie mówiące, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że każdy nakaz rozbiórki wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna, gdy tak jak w niniejszej sprawie, nakazem objęta jest rozbiórka przedmiotowego obiektu (wiaty stalowej), która generuje niewątpliwie o wiele mniejsze koszty i stanowi proces logistycznie i technicznie mniej skomplikowany. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, domagając się jego uchylenia. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: a. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. b. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. nie przeprowadzenie w sposób rzetelny, wyczerpujący i kompletny postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem strony skarżącej, że wykonanie wskazanej w zaskarżonej decyzji rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy przypomnieć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd co do zasady wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w zażaleniu należało uznać, że strona uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.