II OZ 305/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 3096/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2024 r., nr 1533/2024 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

J. T. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2024 r., nr 1533/2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 21 czerwca 2024 r., nr EN/142/24, o nałożeniu na skarżącego grzywny w wysokości 100.830,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego, obsługującego stację paliw na działce nr ew. [...] z obr. [...] położonej przy ul. [...] w W.. W treści skargi skarżący podał wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 100.830 zł. Zaskarżonym zarządzeniem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 3096/24, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 października 2024 r., nr 1533/2024, w kwocie 2000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył J. T. wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 167, art. 227 § 1 i art. 198 p.p.s.a. poprzez doręczenie zarządzenia o ustaleniu i wezwaniu do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie bez uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo (skargę), aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Rozpoznawana sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów. Skarżący nie składał też wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Słusznym było zatem wydanie zarządzenia o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. Jednak wbrew twierdzeniom zażalenia wysokość tego wpisu znajduje swoje umocowanie w przywołanym w treści zaskarżonego zarządzenia przepisie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., który odnosi się do wpisu stosunkowego, którego ustalenie uzależnione jest od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Wbrew stanowisku skarżącego w niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia podany w skardze nie był kwestionowany przez Przewodniczącego Wydziału, dlatego też brak było potrzeby ustalania i wyjaśniania wartości przedmiotu zaskarżenia. Przedmiot zaskarżenia stanowiła bowiem nałożona zaskarżonym postanowieniem na skarżącego grzywna w celu przymuszenia w wysokości 100.830 zł, co wskazał skarżący w skardze i czego nie kwestionował Przewodniczący Wydziału. Podkreślić należy, że orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym od skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane w postępowaniu egzekucyjnym pobiera się wpis stosunkowy na podstawie art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 ww. rozporządzenia (por. postanowienia NSA: z 20 września 2018 r. II OZ 761/18; z 21 marca 2019 r., II OZ 216/19; z 19 stycznia 2018 r., II OZ 32/18). Skarga na tego typu postanowienie jest bowiem sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna (por. postanowienia NSA: z 25 października 2018 r., II OZ 1055/18; z 21 marca 2019 r., II OZ 216/19; z 19 stycznia 2018 r., II OZ 32/18). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotowe zażalenie podziela. Dlatego uprawnionym było oparcie zaskarżonego zarządzenia na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z tym przepisem wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100.000 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. A zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy wymagany wpis od skargi to 2.000 zł. I w takiej też wysokości został określony należny wpis w zaskarżonym zarządzeniu. Przepisy rozporządzenia nie pozwalają na zmianę wysokości wpisu i są dla sądu wiążące. Tak więc zasadnym było wydanie zaskarżonego zarządzenia i wezwanie skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 2000 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił.