II OSK 470/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. G. o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Po 826/23 o oddaleniu skargi E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Po 826/23, oddalił skargę E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł E. G. W jej treści wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania: "postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi w trybie art. 61 ppsa.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 9 lipca 2024 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Orzeczenie to stało się przedmiotem zażalenia, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II OZ 502/24. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 P.p.s.a. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie o czym stanowi art. 165 P.p.s.a. Wobec tego NSA będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1473/19, LEX nr 2695344 oraz z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3342/19, LEX nr 2779403). Taka sytuacja nie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych nowych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego w sprawie aktu. W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia WSA w Poznaniu na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., ani też nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. oddalił wniosek.