II OZ 3/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 616/22 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 616/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ś. złożyła do WSA w Rzeszowie skargę na postanowienie PWINB w Rzeszowie z 13 kwietnia 2022 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2021 r. w całości i jednocześnie wstrzymano wymienionej Spółce, jako inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego - utwardzonego placu postojowo-manewrowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. ... i ... położonych w miejscowości Ś. Organ poinformował także, że w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację oraz, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy ww. obiektu budowlanego konieczne jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania określono w przepisach art. 49d ust 1 pkt 1 i art. 59f ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.). Wraz ze skargą Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Podała, że podnoszone zarzuty i argumenty przytaczane na ich uzasadnienie, a szczegółowo przedstawione w treści skargi, uzasadniają wniosek o wstrzymanie wykonalności postanowienia. Naruszenia wskazane w treści skargi, w tym m. in. fakt pozbawienia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, wprost wskazują na konieczność uchylenia postanowienia. Za jego zasadnością przemawiają także terminy na złożenie ewentualnych wniosków o legalizację. Wykonanie obowiązków objętych postanowieniem będzie się wiązało z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Ograniczał się bowiem tylko do twierdzenia, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wyrządzi znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nadto zdaniem strony skarżącej za zasadnością wniosku przemawiają podnoszone w skardze zarzuty i argumenty na ich poparcie, a także terminy na złożenie ewentualnych wniosków o legalizację. W ocenie Sądu strona wnioskująca nie wykazała, w powiązaniu ze swoją sytuacją majątkową, że wykonanie postanowienia spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd zaznaczył, że nie może umknąć, iż kwestionowanym postanowieniem wstrzymano dalsze prowadzenie robót budowlanych i poinformowano o procedurze umożliwiającej legalizację obiektu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również nie dawał podstaw do udzielenia ochrony na czas trwania postępowania sądowego. Strona nie wykazała, że jeśli postanowienie zostanie wykonane przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas może nastąpić konkretne wydarzenie, które będzie miało charakter nieodwracalny. Co istotne, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie sposób także wywodzić na obecnym etapie postępowania z twierdzeń wskazujących na zasadność skargi z uwagi na wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ich uwzględnienie wkraczałoby bowiem w merytoryczną ocenę wydanych w sprawie postanowień, co na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ś. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 13 kwietnia 2022 r. Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, pomimo tego, iż natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji przez wstrzymanie robót budowlanych, skutkować będzie poniesieniem przez skarżącego znacznych kosztów związanych z wykonaniem tej decyzji, a zatem ze szkodą finansową po stronie skarżącego, których skutków nie można będzie odwrócić. Mając na uwadze powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w zażaleniu błędnie określono, że zaskarżone postanowienie dotyczy wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy przedmiotem skargi jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2022 r., którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) organ uchylił postanowienie PINB z 17 grudnia 2021 r. w całości i jednocześnie wstrzymał D. Sp. z o.o. sp. k. z/s Ś., jako inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego - utwardzonego placu postojowo-manewrowego, a ponadto poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji. Wbrew zarzutom przedstawionym w zażaleniu, Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał w wydanym postanowieniu, że skarżąca Spółka nie przedstawiła we wniosku żadnych konkretnych okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., mianowicie niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie niewstrzymania zaskarżonego aktu. W szczególności nie wykazano we wniosku żadnego powiązania skutków postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych z sytuacją majątkową Spółki. Nie sposób dopatrzyć się możliwości zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem przez Spółkę czynności wymaganych dla legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego zwłaszcza, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 kwietnia 2022r. zapoczątkowało tryb legalizacji robót budowlanych, a dopiero na dalszych etapach postępowania organy podejmować będą decyzje rozstrzygające sprawę. Należy zatem zwrócić uwagę, że zaskarżone do WSA postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego placu lub nakazem rozbiórki. W zażaleniu nie przedstawiono żadnych argumentów, które mogłyby podważyć stanowisko Sądu Wojewódzkiego o braku podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4