II OZ 295/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2666/24 o odrzuceniu skargi K. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr 1292/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. sprostować z urzędu w zaskarżonym postanowieniu i jego uzasadnieniu rodzaj rozstrzygnięcia, na które strona skarżącą wniosła skargę w ten sposób, że w miejsce "decyzję" wpisać "postanowienie"; 2. oddalić zażalenie.

K. W. (dalej zwany skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2024 r., Nr 1292/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII tego Sądu z dnia 29 października 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Natomiast pismem z dnia 12 listopada 2024 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie numeru PESEL - w obu wypadkach w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia oraz wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 15 listopada 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta 12 akt sądowych). W zakreślonym terminie brak skargi nie został uzupełniony, nie uiszczono także wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2666/24 odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawierała numeru PESEL skarżącego, co stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu w trybie art. 49 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej P.p.s.a.), nie został również uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zatem wezwano skarżącego do uzupełnienia wskazanego braku formalnego i jednocześnie uiszczenia wpisu - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznie doręczonego wezwania i zarządzenia, skarżący nie nadesłał numeru PESEL i nie uiścił wpisu od skargi; a termin do uzupełnienia braków upłynął z dniem 22 listopada 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podniósł, że postanowienie jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym oraz nie uwzględnia czynnika społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. i odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie przez skarżącego wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego i uiszczenia wpisu od skargi, w zakreślonym przez sąd terminie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, przez które należy rozumieć niedochowanie wymogów, jakie przepisy prawa wiążą ze skutecznym złożeniem skargi. Z kolei w myśl art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku wniesienia skargi przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby w terminie siedmiu dni od doręczenia mu wezwania uiścił należną opłatę, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a jeśli pismem tym jest skarga, pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do kwestii związanej z zasadnością wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, to należy wskazać, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Obowiązek wskazania numeru PESEL wynika z art. 46 § 2 pkt 1 P.p.s.a., w którym wymieniono elementy pierwszego pisma wnoszonego do sądu (w tym skargi), wśród których znalazł się numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną (lit. b tego przepisu). Ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony podania numeru PESEL określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (ONSAiWSA z 2023 r. nr 6, poz. 82) wyjaśnił, że niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w niniejszej sprawie. Istota mocy ogólnie wiążącej uchwały sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Oznacza to, że skład sądu administracyjnego rozpoznający konkretną sprawę administracyjną nie jest uprawniony do samodzielnego przyjęcia wykładni przepisów prawa odmiennej od wykładni wyrażonej w treści sentencji uchwały. NSA w składzie orzekającym nie dostrzega zaś podstaw do niepodzielania stanowiska zajętego w tej uchwale. Skoro w skardze skarżący nie wskazał nr PESEL i skarga nie została opłacona, skarżący zasadnie został wezwany do usunięcia tego braku formalnego i uiszczenia opłaty sądowej - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo tego, że przesyłka zawierająca odpis zarządzenia i wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 15 listopada 2024 r. skarżący nie zastosował się do obu wezwań; a termin do ich wykonania upłynął w dniu 22 listopada 2024 r. (piątek). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Jednocześnie, stosownie do art. 156 § 1 i 3 w związku z art. 166 P.p.s.a., należało z urzędu sprostować oczywistą omyłkę zawartą w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w oznaczeniu rodzaju aktu, na które strona wniosła skargę. Skarżący zaskarżył postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesionego zażalenia, tymczasem Sąd błędnie określił, że skarga została wniesiona na decyzję.