II OZ 289/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D.K.i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1187/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P. i D. K. 2. odrzucić zażalenie R. P. i D.K.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1187/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 maja 2025 r., skarżące zostały wezwane do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wraz z zażaleniem na powyższe zarządzenie skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane postanowieniami referendarza sądowego z 13 listopada 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (sygn. akt VII SPP/Wa 224/25, sygn. akt VII SPP/Wa 225/25). Natomiast zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sadowego od skargi zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 października 2025 r. (sygn. akt II OZ 1247/25). W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2025 r. skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 maja 2025 r. wzywającego skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone D.K. 12 stycznia 2026 r. oraz K. P. 7 stycznia 2026 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął D. K. 19 stycznia 2026 r. oraz K. P. 14 stycznia 2026 r. W dniu 28 stycznia 2026 r. ustalono w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że do niniejszej sprawy nie wpłynęła od skarżących jakakolwiek suma pieniężna, uiszczona tytułem należnego wpisu sądowego. W związku z powyższym Sąd odrzucił przedmiotową skargę. Zażaleniem K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. i D. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące K. P. i D. K. nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowań w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, w związku z uprawomocnieniem się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 maja 2025 r. wzywającego je do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi (na skutek postanowienia NSA z dnia 14 października 2025 r. sygn. akt II OZ 1247/25), zasadnie skarżące - zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2025 r. - zostały wezwane do jego wykonania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd I instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące K. P. i D. K. nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił ich skargę. Z tych względów zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie byli oni bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył ich interesów prawnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.