II OZ 283/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 13/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2022 r. nr 1105/2022 w przedmiocie nałożenia nakazu wykonania robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 13/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. K. (dalej "skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2022 r. w przedmiocie nałożenia nakazu wykonania robót budowlanych, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie uzasadniła zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 p.p.s.a, a mianowicie tego, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. We wniosku o wstrzymanie strona nie przedstawiła chociażby możliwości finansowych skarżącej czy kosztorysu szacunkowych kosztów wykonania decyzji co pozwoliłoby Sądowi ocenić, czy istotnie wykonanie decyzji spowoduje dla niej skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu pełnomocnik podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wynikających z wykonania decyzji, tj. nakazu zamurowania drzwi i okna w obiekcie, co wynika wprost z materiału dowodowego znajdującego się w aktach niniejszej sprawy, a także wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody wynikającej z konieczności pokrycia kosztu robót budowlanych mających na celu zamurowaniu drzwi i okna, a tym samym istniały podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem strony żalącej, że wykonanie wskazanych w zaskarżonej decyzji robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy przypomnieć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie określonych robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd co do zasady wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w zażaleniu należało uznać, że strona uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.