II OZ 270/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1970/22 oddalające wniosek o dokonanie wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1970/22 w sprawie ze skargi P. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r., nr 1078/2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1970/22, oddalił wniosek P. J. o dokonanie wykładni wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2022 r., oddalającego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r., nr 1078/2022. Sąd podał, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 2 lutego 2023 r. złożył wniosek o wykładnię ww. wyroku i wyjaśnienie zawartego w jego uzasadnieniu stwierdzenia: "Podkreślić należy, że skarżący w niniejszej sprawie stawia całkowicie sprzeczne zarzuty z tymi stawianym w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z dnia 9 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1406/21, dążąc do przedłużenia postępowania egzekucyjnego". W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że powyższe stwierdzenie Sądu, zawarte na s. 13 uzasadnienia wyroku, jest całkowicie niezrozumiałe dla strony skarżącej. Nie da się uniknąć pytania, jaki interes mógłby mieć skarżący w przedłużaniu postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza jeżeli to organ egzekucyjny od 2020 r. nie potrafi zgodnie z obowiązującymi przepisami przeprowadzić nieskomplikowanego przedmiotowo postępowania egzekucyjnego. Powstałe wątpliwości co do treści wyroku we wnioskowanym zakresie pogłębia jeszcze bardziej fakt, iż w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1970/22, nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego (VII SA/Wa 1406/21) zrównany został z prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych. Sąd stwierdził, że nie zachodzi sytuacja uzasadniająca dokonanie wykładni wyroku z dnia 29 listopada 2022 r. Zarówno sentencja, jak i uzasadnienie wyroku, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Przedstawiony we wniosku strony skarżącej cytat z uzasadnienia wyroku jest sformułowany w sposób jasny. W ocenie Sądu, w zakwestionowanym uzasadnieniu wyroku nie sposób odnaleźć wskazywanego przez pełnomocnika skarżącego zrównania nieprawomocnego wyroku sądu z orzeczeniami prawomocnymi. W fakcie, iż sporządzając uzasadnienie wyroku Sąd przytoczył tezy innego orzeczenia, w tym nieprawomocnego, nie sposób odnaleźć obiektywnych przesłanek, dających podstawę do zastosowania art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a."). Sąd podkreślił, iż postulat pełnomocnika strony nie zmierza do interpretacji niejasności wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 158 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż stan faktyczny i prawny sprawy tego wymagał. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona podniosła, że uwadze Sądu Wojewódzkiego umknęło, iż stwierdzenie o dążeniu skarżącego P. J. do przedłużania postępowania egzekucyjnego całkowicie wyszło "po granice sprawy" w przedmiocie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. Skoro więc przekroczona została ta granica "poprzez zarzucenie P.J. w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2022 r., w formie kategorycznej postępowania które nie miało miejsca w rzeczywistości i które negatywnie rzutuje na osobę P. J. to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien dokonać w tym zakresie wnioskowanej wykładni". Odpowiedź na zażalenie nie została złożona. W piśmie z dnia 22 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o umożliwienie przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie: "1) zapoznania się ze stanowiskiem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie zażalenia z dnia 12 kwietnia 2023 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. o oddaleniu wniosku o wykładnię wyroku, sygn. akt VII SA/Wa 1970/22, jeżeli było w sprawie złożone; 2) zapoznania się w Czytelni NSA z aktami sprawy VII SA/Wa 1970/22 i II OZ 270/23 celem przygotowania rozszerzenia argumentacji uzasadnienia w/w zażalenia z 12 kwietnia 2023 r., również jeżeli odpowiedź organu na zażalenie nie została złożona.". Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o zmianę terminu posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 24 maja 2023 r., uwzględniając, iż na zapoznanie się z aktami i zajęcie powyższego stanowiska "potrzebowałbym okresu 7 dni od daty udzielenia odpowiedzi na niniejszy wniosek przez Naczelny Sad Administracyjny". Pełnomocnik wskazał, że "Nie bez znaczenia dla uzasadnienia mojego wniosku jest również zarzut przekroczenia granic orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z przedmiotem wniosku o wykładnię wyroku z dnia 29 listopada 2022 r.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zmiany wyznaczonego terminu posiedzenia. Za powyższym stanowiskiem przemawiał charakter sprawy wpadkowej, to, że strona w złożonym środku zaskarżenia powinna zawrzeć stosowną argumentację wykazującą wadliwość orzeczenia sądu wojewódzkiego, gdyż to on jest przedmiotem procedowania przez sąd wyższej instancji, w końcu także fakt, iż nie została złożona przez organ odpowiedź na zażalenie strony skarżącej. Zażalenie jest niezasadne. W orzecznictwie i doktrynie ukształtowane jest stanowisko, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Jednocześnie przyjmuje się, co wynika wprost z art. 158 p.p.s.a., że wniosek o wykładnię musi dotyczyć treści wyroku, a więc a contrario, wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku nie może dotyczyć tego, czego w wyroku w ogóle nie zamieszczono, o czym sąd administracyjny się nie wypowiadał. Przyjmuje się, że przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Niedopuszczalne jest zatem w ramach tej instytucji domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia poprzez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia orzeczenia. Wykładnia wyroku nie może bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy, ani też do formułowania przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku, stanowiącej w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (zob. postanowienia NSA: z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1642/19; z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1450/21; z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1310/12; z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1224/10, z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 698/10; T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 158.). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki zasadnie odmówił dokonania wykładni wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2022 r. Celem wniosku skarżącego nie jest wyjaśnienie wątpliwości co do zawartych w uzasadnieniu wyroku treści. Są one jasne. Stanowi on polemikę ze stwierdzeniem Sądu i zmierza do reinterpretacji uzasadnienia wyroku. Jeżeli skarżący uważa, że Sąd wyszedł poza granice sprawy, określone art. 134 § 1 p.p.s.a., to powinien dać temu wyraz w zarzucie skargi kasacyjnej złożonej od ww. wyroku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.